Giới hạn của nghệ thuật.

Giới hạn của nghệ thuật.

-Eduardo Galeano-

Đó là trận đánh dài nhất trong nhiều trận đánh ở Tuscatlán hay ở bất cứ nơi nào khác của xứ El Salvador. Trận đánh bắt đầu vào lúc nửa đêm khi những quả lựu đạn đầu tiên rơi xuống sườn đồi, và trận đánh đã kéo dài suốt đêm ấy cho đến chiều hôm sau. Quân đội tuyên bố Cinquera là thị trấn bất khả xâm nhập. Phe du kích đã tấn công bốn đợt, và cả bốn đợt đều thất bại. Đến đợt thứ năm, khi họ thấy quân đội kéo lá cờ trắng lên nóc tổng hành dinh, họ bắn súng lên trời để ra hiệu mừng chiến thắng.

Julio Ama, người đã chiến đấu và chụp ảnh cuộc tấn công, bắt đầu đi lang thang trên những đường phố. Tay anh cầm một cây súng, và cổ anh quàng một máy chụp ảnh chứa đầy phim để sẵn sàng bấm. Anh đi qua những con đường đầy bụi bặm để tìm hai anh em sinh đôi. Hai anh em sinh đôi ấy là hai người sống sót cuối cùng trong ngôi làng trước kia đã bị quân đội huỷ diệt. Đó là hai đứa con trai mười sáu tuổi. Chúng thích cùng chiến đấu bên cạnh Julio, và giữa những đợt chạm súng anh dạy chúng đọc chữ và chụp ảnh. Trong sự hỗn loạn của trận đánh đêm hôm qua, Julio đã để lạc mất hai anh em sinh đôi ấy và bây giờ anh không thể tìm thấy chúng giữa những người sống và những người chết.

Anh bước qua công viên. Tại một góc đường bên cạnh nhà thờ, anh bước vào một con hẻm. Và ở đó, rốt cuộc, anh tìm thấy chúng. Một đứa đang ngồi trên mặt đất, lưng dựa vào tường. Đứa kia nằm ngang trên đầu gối của người anh em sinh đôi, thân xác đẫm máu. Dưới chân của chúng là hai cây súng xếp chéo vào nhau theo hình chiếc thập giá.

Julio đến gần — có lẽ anh nói lẩm bẩm một điều gì đó. Người anh em sinh đôi còn sống không thốt ra một lời, cũng không nhúc nhích. Nó vừa hiện hữu vừa không hiện hữu ở đó. Đôi mắt nó mở trừng trừng nhưng không nhìn thấy gì nữa, tia mắt như lạc vào một nơi nào khác, vào hư vô, và khuôn mặt không một giọt nước mắt của nó diễn tả cả một cuộc chiến, cả một nỗi đớn đau.

Julio đặt cây súng xuống đất và cầm lấy chiếc máy ảnh. Anh lên phim, tính quang độ và khoảng cách trong một chớp mắt, và nhắm. Hình ảnh hai anh em sinh đôi ở ngay giữa ống nhắm, bất động, cắt nét hoàn hảo trên bức tường lốm đốm những lỗ đạn mới tinh.

Julio sắp bấm được tấm ảnh đẹp nhất của đời mình, nhưng ngón tay của anh từ chối. Julio thử bấm lại, rồi bấm lại, nhưng ngón tay của anh vẫn không cử động. Rồi anh hạ máy xuống, không thể bấm được một tấm ảnh nào, và lặng lẽ ra đi.

Chiếc máy ảnh, hiệu Minolta, đã chết trong một trận đánh khác, chết đuối dưới cơn mưa, một năm sau đó.

---

mình hiểu cảm giác này. mình hiểu cảm giác khi đôi khi phải cất chiếc máy ảnh đi. những lần đó đều nghe thấy tiếng nói của trái tim rất rõ ràng. nói rằng có thể nhìn. có thể cảm nhận. nhưng đừng bấm.

đó là khi đứng trước những điều hết sức riêng tư. dù đẹp đẽ vô cùng hay đớn đau bất tận.

không thể lưu giữ bằng vật chất.