review phim Mưa đỏ (2025): hai mặt của Nam tính.
bài viết có thể tiết lộ 1 phần nội dung phim.
"Nhớ đêm ra đi đất trời ngút lửa
Cả đô thành nghi ngút cháy sau lưng.
Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng
Hồn phất phơ mười phương cờ đỏ thắm.
Rách tả tơi rồi đôi hài vạn dặm
Bụi trường chinh phai bạc áo hào hoa.."
những dòng thơ da diết của nhà thơ Chính Hữu cứ vang lên trong đầu tôi ngay từ những phút đầu bộ phim Mưa đỏ. sau Địa đạo, lại thêm một bộ phim tôi cứ ngồi nhạt nhoà nước mắt từ đầu đến cuối. tôi khóc không chỉ cho phim, mà là cho Lịch Sử. giá trị to lớn nhất của những bộ phim chiến tranh, đó là nó Có Thật.
chủ đề chiến tranh truyền đi nhiều dòng cảm xúc và suy nghĩ. có thể là nỗi sợ, là sự bất lực không cam lòng, là lòng thương xót nhức nhối như dằm trong tim, là trân trọng, là biết ơn và hành động.. những dòng cảm xúc và suy nghĩ đã quá quen thuộc với bất cứ người dân nào trên một đất nước đã trải qua chiến tranh tàn khốc, và giờ đây được sống giữa hoà bình.
khi xem Mưa đỏ của đạo diễn NSUT Đặng Thái Huyền dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Chu Lai, từ chủ đề chiến tranh, tôi nghĩ rộng ra đến một chủ đề khác: hai mặt của nam tính. không có ý phân biệt giới tính, nhưng nhìn lại các cuộc chiến của con người với nhau trên Trái đất này, khai mào và mở rộng nó, hầu hết là do đàn ông. kết thúc nó, cũng là nhờ đàn ông. nam tính tiêu cực để lòng tham làm mờ mắt, để bản năng chiến thắng, lạm dụng bạo lực và triệt tiêu nhân tính. nam tính tích cực biết dựng xây và bảo vệ một thế giới nơi thế hệ tương lai được nảy nở và chăm sóc. bất cứ cái gì cũng có hai mặt. trong lòng ai cũng có những con thú với những đặc tính trái ngược. con nào được cho ăn, thì con đấy sống. vào tuỳ từng thời điểm, sức mạnh của từng con sẽ được bộc lộ.
trong bộ phim lấy cảm hứng từ 81 ngày đêm quân và dân bảo vệ thành cổ Quảng Trị, bảo vệ lợi thế của Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trước 3 bên còn lại trên bàn đàm phán Hiệp định Paris năm 1973, hai nhân vật nam, Cường và Quang, từ hai bờ chiến tuyến, cùng có cảm tình với một cô gái lái đò tên Hồng. một ẩn dụ cho việc hai chính quyền cùng muốn thiết lập quyền sở hữu trên một mảnh đất.
bộ phim hay nhất ở cách chọn diễn viên. các diễn viên không chỉ ngoại hình sáng, mà còn rất "đằm", thoại không cần nhiều, nhưng ánh nhìn thôi cũng đủ da diết. cách Cường và Quang nhìn Hồng làm mình nghĩ đến cách những ngày mới quen ck mình nhìn mình hí hí. thế là xem lính đánh nhau cứ nghĩ đến ck, lại càng khóc thảm thiết =))) hồi đầu ck mình nhìn mình như lính nhìn Hồng, giờ thì ck mình nhìn mình như lính nhìn...nhau 😅🤣 =))))) thiết nghĩ các bạn đã/đang và sẽ hẹn hò càng nên đi coi phim này, vì nam tính, nữ tính và tình cảm được khắc hoạ tuy ít cảnh thôi nhưng chi tiết, tinh tế và chân thực với nhiều cung bậc cảm xúc, nhưng trên hết là sự trân trọng và nể phục. yêu ai thì ngoài "phát điên" lên vì người ấy (cả nghĩa đen và bóng 🤪), thì mình nghĩ hai bên phải nể và trân trọng nhau nữa mới là tình cảm đích thực.
về cơ bản, con người có thể có những dòng chảy nội tâm giống nhau, nhưng đặt vào hoàn cảnh khác nhau, có thể dẫn đến những số phận vô cùng khác biệt. nếu ở một thời điểm khác, Cường-Hồng-Quang có thể gặp nhau ở sân trường Đại học, hay qua...tinder (như mình với ck 🤪) chẳng hạn. nhưng lúc họ gặp nhau lại là chiến tranh, là bom rơi đạn lạc, là hai bờ chiến tuyến.. cái ác liệt nhất của chiến tranh không chỉ là c-ướp đi sinh m-ạng, mà còn là c-ướp đi sự lựa chọn, c-ướp đi quyền tự quyết định của mỗi con người. trước khi nghĩ đến SỐNG, họ phải liều mình TỒN TẠI cái đã.
đoạn kết phim có chiều sâu và mang đậm tính điện ảnh. mình đặc biệt thích trận đấu tay đôi rất "fair-play" giữa Cường và Quang. nam tính hấp dẫn ở sức mạnh, nhưng thứ hấp dẫn hơn cả sức mạnh, là sự tự chủ và "chơi đẹp." khi bị kẻ thứ ba hèn hạ bắn lén, cả hai gục ngã, mỗi người cầm một mảnh khăn rằn của Hồng, trông như một dải chữ S được nối liền. hình ảnh vô cùng đẹp mắt, bi tráng và xúc động. một ẩn dụ tuyệt vời cho quan điểm dù Việt Nam Dân chủ Cộng hoà hay Việt Nam Cộng hoà cũng là người Việt Nam, nhưng bị đẩy vào tình huống nồi da nấu thịt vì âm mưu xúi giục của bên thứ 3. non sông liền một dải như chiếc thuyền chở mẹ Cường và mẹ Quang cùng thả hoa tưởng nhớ hai người con trên dòng sông tĩnh lặng. m-áu nào cũng đỏ, con nào cũng thương. vậy mà chỉ khi Đất Nước thống nhất, mới có được cảnh đó..
"Một ngàn năm nô lệ giặc Tàu
Một trăm năm đô hộ giặc Tây
Hai mươi năm nội chiến từng ngày
Gia tài của mẹ, một rừng x-ương khô
Gia tài của mẹ, một núi đầy m-ồ..
Dạy cho con tiếng nói thật thà
Mẹ mong con chớ quên màu da
Nước Việt xưa.
Mẹ trông con mau bước về nhà
Mẹ mong con lũ con đường xa
Ôi lũ con cùng cha!
Quên h-ận t-hù.."
(lời bài hát Gia tài của Mẹ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn)
đoạn kết bài viết này xin kể về bức tranh của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ treo trong Dinh Độc lập ở Sài Gòn - cũng do chính ông thiết kế, có đề hai dòng thơ bằng Hán tự: "Cẩm tú sơn hà/ Thái bình thảo mộc". giang sơn gấm vóc, đến cỏ cây cũng được thái bình. con đường nào cũng có những cái giá phải trả, nhưng tin rằng, bất cứ ai còn đủ nhân tính sẽ mãi gìn giữ và hành động trong sự đồng lòng vì một Mục Tiêu chung cao cả. đồng hành cùng tư tưởng Tự do thực sự là Tự do khỏi Nỗi sợ, Chính nghĩa thực sự là khi không phải c-ướp đoạt điều gì từ bất cứ ai 🌱
ảnh: poster phim Mưa đỏ và bức tranh "Sơn hà cẩm tú" của KTS Ngô Viết Thụ (nguồn: wikipedia) hiện đang trưng bày ở Dinh Độc lập Sài Gòn.
