Chết vì nghèo
Đoàn Công Lê Huy
1. Đường đến trường là một con đường đầy hoa thơm và trái lạ. Nhưng đối với rất nhiều bạn bè chúng ta, đường đến trường đôi khi là một con đường nhọc nhằn, gian khổ. Và em có thể biết được mọi nỗi khổ trên đường, dẫu vậy, sẽ chẳng bao giờ em tưởng tượng ra được, rằng, thần chết có một ngày đã mai phục trên đường đến lớp để lấy đi sinh mạng của 18 người bạn nhỏ đáng thương của chúng ta. Mười tám bạn nhỏ của làng Nông Sơn, xã Quế Trung, tỉnh Quảng Nam. Chỉ vì quê nhà quá nghèo, không đủ tiền xây cầu, các bạn đi học phải qua đò và bị nước cuốn trôi. Hỡi ôi, lẽ nào lại chết vì nghèo, chết ở tuổi còn nuôi bao mộng đẹp, cả giấc mộng làm giàu cho quê hương em?
2. Làng Nông Sơn. Các bạn nhỏ trong ngôi làng nghèo, là con em của cô bác công nhân mỏ than. Có phải mỏ than Nông Sơn đó không? Có phải mỏ than đã đi vào mọi cuốn sách địa lý không? Có phải địa danh mà bất cứ một em bé học trò nào, bất cứ một thế hệ học trò nào của hàng trăm năm qua đều biết tới trong bài học vỡ lòng về địa lý tự nhiên của Tổ quốc em không? Đất nước ta giàu và đẹp, tài nguyên thiên nhiên phong phú. Mỏ than Ngân Sơn, Đông Triều - Quảng Ninh, mỏ than Nông Sơn - Quảng Nam, mỏ thiếc Tĩnh Túc - Cao Bằng, mỏ apatit Lào Cai... Tôi nhắm mắt lại và đọc bài học địa lý chắc không đầy đủ vì đã từ biệt thời cắp sách từ lâu lắm rồi. Nhưng có thật đúng là đất nước chúng ta giàu, đất nước chúng ta nhiều tài nguyên thiên nhiên không? Các nhà làm sách địa lý ơi, hãy nói đúng sự thật để chúng em gắng sức học tập, gắng sức hơn nữa xây dựng nước nhà. Cũng như báo Tuổi Trẻ đã nói thật là làng Nông Sơn nghèo để rồi chỉ trong vòng 6 ngày, bạn đọc đã góp được 814 triệu tiền giúp làng Nông Sơn xây cầu.
3. Hãy nói là nước ta nghèo. Nghèo từ thuở Chử Đồng Tử mặc chung chiếc khố với cha. Nghèo đến nỗi phải cởi truồng. Nghèo đến nỗi thân phận còn kém hơn cả con sâu cái kiến, nghèo đến mức chui xuống đất thì quả là chỉ ngang với con giun con dế mà thôi. Có lẽ đã đến lúc đừng nên hỏi núi non cao đâu sắt đâu vàng, mà hãy hỏi núi non cao còn bao nhiêu sắt bao nhiêu vàng, còn bao nhiêu than, bao nhiêu dầu, bao nhiêu khí đốt? Còn bao nhiêu ngôi làng Nông Sơn chưa có cầu, còn bao nhiêu bến đó Cà Tang đang dập dềnh bước vào mùa bão lũ? Còn nợ nước ngoài là bao nhiêu? Còn đứng thứ hạng bao nhiêu từ dưới lên trong bản đồ thế giới? Để rồi theo gợi ý của đại tướng Võ Nguyên Giáp viết thứ hạng đó lên một tấm bảng to treo trong sân trường. Để ngày ngày cùng nhìn lên, để hợp sức cùng nhau, cùng học tập, cùng nắm tay nhau nếm mật nằm gai, xây dựng đất nước này tiến kịp các nước trung bình trong khu vực và trên thế giới.
4. Trước hết là để thoát nghèo. Để không còn ai chết vì nghèo. Em có đồng ý như thế không?
Thứ Năm, 23 tháng 7, 2009
Khi con trai Hà Nội giận
Khi con trai Hà Nội giận
Hoàng Anh Tú
Ừ thì nhóc cứ đi đi
Hà thành đâu dám so bì Pháp đâu
Con trai ở đấy to cao
Hơn trai Hà Nội cái đầu, chẳng chơi
Con trai ở đấy nhất rồi
Cái tên gọi cũng méo môi toác mồm
Nhóc đi đi - nhóc đi luôn
Đừng quay lại ái ngại buồn cho anh
Con trai nước Pháp mắt xanh
Đúng màu nhóc thích nhé! Anh cóc cần!
Ở nhà – Hà Nội vui hơn
Một ngàn cô gái vẫn còn thương anh
Các cô gái ghét màu xanh
Ghét mũi lõ thích Hà thành mà thôi
Dù đôi lúc lỡ: Nhóc ơi!
Bật lên thành tiếng buồn người cạnh bên
Dù đôi lúc gọi nhầm tên
Dù đôi lúc sẽ nhớ mềm mắt tay
Câu thơ viết chẳng còn hay
Khi tim đặt vé máy bay Pháp rồi
...
Anh thương Hà Nội mồ côi
Cây bàng lá đỏ của thời còn nhau
Nên hồn chẳng đi được đâu
Hình như nhóc ở bên cầu đợi anh
Ừ con gái của Hà thành
Dù đi lòng vẫn loanh quanh quê nhà
Dù Paris ở rất xa
Nhưng anh vẫn thấy như là gần đây...
Heo may cho anh vịn tay
Để còn nguyên cảm giác ngày xưa ta
Hoàng Anh Tú
Ừ thì nhóc cứ đi đi
Hà thành đâu dám so bì Pháp đâu
Con trai ở đấy to cao
Hơn trai Hà Nội cái đầu, chẳng chơi
Con trai ở đấy nhất rồi
Cái tên gọi cũng méo môi toác mồm
Nhóc đi đi - nhóc đi luôn
Đừng quay lại ái ngại buồn cho anh
Con trai nước Pháp mắt xanh
Đúng màu nhóc thích nhé! Anh cóc cần!
Ở nhà – Hà Nội vui hơn
Một ngàn cô gái vẫn còn thương anh
Các cô gái ghét màu xanh
Ghét mũi lõ thích Hà thành mà thôi
Dù đôi lúc lỡ: Nhóc ơi!
Bật lên thành tiếng buồn người cạnh bên
Dù đôi lúc gọi nhầm tên
Dù đôi lúc sẽ nhớ mềm mắt tay
Câu thơ viết chẳng còn hay
Khi tim đặt vé máy bay Pháp rồi
...
Anh thương Hà Nội mồ côi
Cây bàng lá đỏ của thời còn nhau
Nên hồn chẳng đi được đâu
Hình như nhóc ở bên cầu đợi anh
Ừ con gái của Hà thành
Dù đi lòng vẫn loanh quanh quê nhà
Dù Paris ở rất xa
Nhưng anh vẫn thấy như là gần đây...
Heo may cho anh vịn tay
Để còn nguyên cảm giác ngày xưa ta
Gửi ngày hôm qua
Gửi Ngày Hôm Qua
Thuỵ Thảo
Chúng mình không còn là bạn của nhau
Lâu lắm rồi.. (hai ta đều biết thế)
Nếu có gặp trên đường cũng vậy
Không một câu chào cũng chẳng hỏi vì sao
Nếu để tôi nói một lời thôi
Thì tôi sẽ nói rằng tôi rất tiếc
Phút cuối tôi chưa nói lời "tạm biệt"
Chỉ hai từ bình thường đến nhỏ nhoi
Nếi bạn biết rằng tôi rất muốn đến chơi
Như ngày xưa tôi vẫn thường như thế
Sao bây giờ mỗi buổi chiều bóng xế
Vòng xe ngập ngừng trước ngõ.. lại thôi..
Bạn là bạn và tôi là tôi
Là hai người nên có thể đi hai con đường hoàn toàn khác
Nhưng bạn thấy không
Lá nơi nào cũng đang xao xác
Bởi chúng mình cùng gặp Hà Nội thu
Nếu bạn biết rằng tôi vẫn thường viết thư
Viết nhiều lắm để rồi không dám gửi
Nếu bạn biết tôi vẫn muốn gọi điện
Chỉ để nghe chuông reo
Chúng mình không còn là bạn của nhau
Nhưng tôi vẫn nói rằng tôi rất tiếc
Tôi tiếc không nói được câu "tạm biệt"
Để tiếp rằng "Hẹn gặp nhé! Ngày mai.."
Thuỵ Thảo
Chúng mình không còn là bạn của nhau
Lâu lắm rồi.. (hai ta đều biết thế)
Nếu có gặp trên đường cũng vậy
Không một câu chào cũng chẳng hỏi vì sao
Nếu để tôi nói một lời thôi
Thì tôi sẽ nói rằng tôi rất tiếc
Phút cuối tôi chưa nói lời "tạm biệt"
Chỉ hai từ bình thường đến nhỏ nhoi
Nếi bạn biết rằng tôi rất muốn đến chơi
Như ngày xưa tôi vẫn thường như thế
Sao bây giờ mỗi buổi chiều bóng xế
Vòng xe ngập ngừng trước ngõ.. lại thôi..
Bạn là bạn và tôi là tôi
Là hai người nên có thể đi hai con đường hoàn toàn khác
Nhưng bạn thấy không
Lá nơi nào cũng đang xao xác
Bởi chúng mình cùng gặp Hà Nội thu
Nếu bạn biết rằng tôi vẫn thường viết thư
Viết nhiều lắm để rồi không dám gửi
Nếu bạn biết tôi vẫn muốn gọi điện
Chỉ để nghe chuông reo
Chúng mình không còn là bạn của nhau
Nhưng tôi vẫn nói rằng tôi rất tiếc
Tôi tiếc không nói được câu "tạm biệt"
Để tiếp rằng "Hẹn gặp nhé! Ngày mai.."
Cuộc hẹn
Cuộc hẹn
Chỗ đèn xanh đèn đỏ quẹo phải, ngôi nhà gỗ màu xanh lục sáng đèn, trên đường rợp bóng cây.
...
"Đợi lâu không?"
"Đây hết thời gian rồi."
Những ngày tháng không buồn chán.
...
Những đường nét trẻ trung của người thiếu nữ như một viên đá quý.
Có cặp mắt trong như mặt hồ khiến người ta mê hoặc...
"Cái đó là..?"
"Đá ngân tinh.Hoa cúc non nở dưới ánh trăng."
"Đó là...?"
"Động pha lê tím.."
"Là nơi ở của người tí hon trong truyện thần tiên.."
...
Ngôn ngữ gợn sóng trong lòng.
Trong tháng Ba, đôi mắt xanh tươi cười..
Là viên đá quý sáng chói nhất trong tim.
Chuyện hồi nào vậy.
Giống như mới xảy ra hôm qua, rõ ràng đến thế.
Vượt qua biển rộng đến một đất nước xa lạ, cuối cùng em ra đi.
Năm tháng chầm chậm kết tinh lại, không thể tin không gian đang xoay chuyển.
...
Có lẽ là hôm qua. Có lẽ là vĩnh viễn trong sâu thẳm kí ức tôi..
"Không còn thời gian nữa rồi. Giữa hai chúng ta...?"
...
Hôm nay là ngày em về nước.
Trên cầu vồng bảy màu, ở một phương khác của trục kết tinh uốn khúc đó, em vượt qua không gian bay đến..
Viên đá xanh trong túi..
Gặp nhau ở chỗ cũ..
"Chờ lâu không?"
"Đâu có."
...
Nhẫn..
Tặng em..
.
.
.
.
Source: ebony_cat's blog.
Chỗ đèn xanh đèn đỏ quẹo phải, ngôi nhà gỗ màu xanh lục sáng đèn, trên đường rợp bóng cây.
...
"Đợi lâu không?"
"Đây hết thời gian rồi."
Những ngày tháng không buồn chán.
...
Những đường nét trẻ trung của người thiếu nữ như một viên đá quý.
Có cặp mắt trong như mặt hồ khiến người ta mê hoặc...
"Cái đó là..?"
"Đá ngân tinh.Hoa cúc non nở dưới ánh trăng."
"Đó là...?"
"Động pha lê tím.."
"Là nơi ở của người tí hon trong truyện thần tiên.."
...
Ngôn ngữ gợn sóng trong lòng.
Trong tháng Ba, đôi mắt xanh tươi cười..
Là viên đá quý sáng chói nhất trong tim.
Chuyện hồi nào vậy.
Giống như mới xảy ra hôm qua, rõ ràng đến thế.
Vượt qua biển rộng đến một đất nước xa lạ, cuối cùng em ra đi.
Năm tháng chầm chậm kết tinh lại, không thể tin không gian đang xoay chuyển.
...
Có lẽ là hôm qua. Có lẽ là vĩnh viễn trong sâu thẳm kí ức tôi..
"Không còn thời gian nữa rồi. Giữa hai chúng ta...?"
...
Hôm nay là ngày em về nước.
Trên cầu vồng bảy màu, ở một phương khác của trục kết tinh uốn khúc đó, em vượt qua không gian bay đến..
Viên đá xanh trong túi..
Gặp nhau ở chỗ cũ..
"Chờ lâu không?"
"Đâu có."
...
Nhẫn..
Tặng em..
.
.
.
.
Source: ebony_cat's blog.
Cuối cùng thì nắng cũng đã ló dạng sau những ngày mưa. Rõ ràng là buồn mà không tuyệt vọng, rõ ràng là muốn quên mà vẫn cứ nhớ, rõ ràng là muốn yêu mà cứ tự nhận là không yêu.
Có một người vừa đi qua cuộc yêu, mang trong mình một nửa chiều của gió, gió thổi xuôi rồi cứ lật lọng gió, gió đi về ngược gió phía đôi vai.
Có một người từng chia mình làm hai, nửa cho ai, nửa hư phai một nửa. Chẳng biết đời vô thường nên lần nữa, để nửa của nửa phai cũng phai nữa ...và phai.
Có một người tưởng tình yêu sạn chai, tưởng mình không còn yêu tình được nữa. Nhìn người ta có đôi và có lứa, ngóng lại mình...vôi vữa cuộc tình xưa.
Thôi thì thôi đừng chơi trò cù cưa, ngày hôm qua đã hóa thành quá khứ. Rượu có say thì men cũng mệt lử, nằm sóng xoài trên hư cũ thời gian.
Thôi thì ta cũng cứ đành lang thang, đi tìm yêu trên những niềm khao khát, dẫu có một ngày biết mình đang bước lạc, cũng ngậm cười biết mình đã từng yêu...vẫn ngậm buồn biết mình vẫn còn yêu...và ngậm yêu để biết yêu mãi mãi...
Chỉ thời gian hư phai, còn con người cùng tình yêu ngồi lại ... trên những nỗi hư phai tháng ngày...
nguồn: vi-chan's blog.
Có một người vừa đi qua cuộc yêu, mang trong mình một nửa chiều của gió, gió thổi xuôi rồi cứ lật lọng gió, gió đi về ngược gió phía đôi vai.
Có một người từng chia mình làm hai, nửa cho ai, nửa hư phai một nửa. Chẳng biết đời vô thường nên lần nữa, để nửa của nửa phai cũng phai nữa ...và phai.
Có một người tưởng tình yêu sạn chai, tưởng mình không còn yêu tình được nữa. Nhìn người ta có đôi và có lứa, ngóng lại mình...vôi vữa cuộc tình xưa.
Thôi thì thôi đừng chơi trò cù cưa, ngày hôm qua đã hóa thành quá khứ. Rượu có say thì men cũng mệt lử, nằm sóng xoài trên hư cũ thời gian.
Thôi thì ta cũng cứ đành lang thang, đi tìm yêu trên những niềm khao khát, dẫu có một ngày biết mình đang bước lạc, cũng ngậm cười biết mình đã từng yêu...vẫn ngậm buồn biết mình vẫn còn yêu...và ngậm yêu để biết yêu mãi mãi...
Chỉ thời gian hư phai, còn con người cùng tình yêu ngồi lại ... trên những nỗi hư phai tháng ngày...
nguồn: vi-chan's blog.
Gửi ánh mặt trời của anh
Gửi ánh mặt trời của anh.
Alicia Stamwitz
Sophie ngồi một mình trong phòng khách. Cô nhìn thấy người đưa thư từ đâu phố. Anh ta có vẻ rất bận rộn, có lẽ vì hôm nay là ngày Valentine. Nhà nào anh ta cũng ghé qua, trừ căn nhà của Sophie.
Sophie thở dài nhìn người đưa thư đi khỏi khu phố.
Một chiếc xe gửi điện hoa lại rẽ vào phố. Sophie vẫn ngồi bên cửa sổ nhìn theo. Chiếc xe đi rất chậm, rồi dừng lại ở nhà bà Mason bên cạnh.
"Không biết ai gửi hoa cho bà Mason nhỉ?" - Sophie tự hỏi. Có thể là con gái của bà. Một cô con gái ngoan.
Những bông hoa làm Sophie nghĩ đến Joe, và trong một khoảnh khắc, tất cả kỉ niệm lại hiện ra hết sức rõ ràng. Ngày mai là vừa tròn 5 tháng kể từ khi Joe, chồng sắp cưới của cô, mất trong một vụ tai nạn giao thông.
Sophie nhìn thấy người đưa điện hoa ôm một chiếc hộp lớn màu xanh và bấm chuông cửa nhà bà Mason. Hình như không có ai trả lời. Tất nhiên rồi, hôm nay là thứ sáu, bà Mason thường đi vắng vào chiều thứ sáu. Người đưa điện hoa nhìn quanh, rồi đi về phía nhà Sophie. Cô ra mở cửa ngay khi anh ta bấm hồi chuông đầu tiên.
- Chào cô - Người đàn ông nói to - Cô có thể chuyển bưu phẩm này cho bà Mason cạnh nhà cô được không?
- Được ạ! - Sophie nói và mở ộng cửa.
Người đưa điện hoc đặt chiếc hộp lớn màu xanh lên bàn, chào Sophie rồi đi ra.
Trên chiếc hộp không đề gì cả, chỉ có một tấm thiệp đính bên ngoài. Với tất cả sự tò mò, Sophie mở chiếc hộp. Trong hộp là rất nhiều hoa hồng vàng, cuống dài. Trước đây, Joe đã luôn chọn hoa hồng vàng cho Sophie. Và lần nào tặng hoa cho cô, Joe cũng nói: "Tặng ánh mặt trời của anh!". Những bông hoa như đưa Sophie trở lại một năm trước..
Rồi không hiểu sao, Sophie đứng dậy, lấy chiếc bình hoa cũng của-một-năm-trước-đây, đổ nước vào và bắt đầu cắm hoa. Cô mỉm cười khi lọ hoa được đặt ở giữa bàn, tươi tắn và xinh đẹp.
Ngay lúc đó, Sophie nghe có tiếng chuông cửa. Tiếng bà Mason đang gọi. Sophie lúng túng ra mở cửa.
Bà Mason nói rất nhiều chuyện nhưng Sophie hầu như không nghe được gì. Mặt cô đỏ lên. Bây giờ cô sẽ phải giải thích thế nào với bà Mason về những bông hoa? Sophie lúng túng cố đứng che chiếc hộp màu xanh trên bàn.
- Thời tiết càng ngày càng hay thay đổi! - bà Mason tiếp tục - Có lẽ hoa năm nay cũng không đẹp bằng mọi năm...
Sophie xấu hổ không để đâu cho hết. Cô hầu như đã thốt ra lời xin lỗi, và đứng tránh ra khỏi chỗ chiếc hộp.
- A! - Bà Mason thốt lên khi nhìn thấy bình hoa. Cô đã cắm hoa rồi à? Cô đọc tấm thiệp rồi phải không? Hy vọng cô không giật mình! Joe của cô đúng là một chàng trai dễ thương. Năm ngoái cậu ấy cũng gửi quà cho gia đình tôi vào dịp Valentine, lại còn đặt sẵn hoa theo địa chỉ của tôi và nhờ tôi đem sang cho cô vào ngày Valentine năm nay để cô bất ngờ... Chắc là người đưa điện hoa đã đem luôn cho cô sang đây khi tôi đi vắng...
Tai Sophie ù đi, tim cô đập nhanh hơn khi cô mở tấm thiệp mà cô tưởng của con gái bà Mason...
"Gửi ánh mặt trời của anh" - Chữ của Joe trên tấm thiệp viết - "Anh luôn yêu em. Hãy mỉm cười khi em nghĩ tới anh, được không? Yêu thương, Joe".
Alicia Stamwitz
Sophie ngồi một mình trong phòng khách. Cô nhìn thấy người đưa thư từ đâu phố. Anh ta có vẻ rất bận rộn, có lẽ vì hôm nay là ngày Valentine. Nhà nào anh ta cũng ghé qua, trừ căn nhà của Sophie.
Sophie thở dài nhìn người đưa thư đi khỏi khu phố.
Một chiếc xe gửi điện hoa lại rẽ vào phố. Sophie vẫn ngồi bên cửa sổ nhìn theo. Chiếc xe đi rất chậm, rồi dừng lại ở nhà bà Mason bên cạnh.
"Không biết ai gửi hoa cho bà Mason nhỉ?" - Sophie tự hỏi. Có thể là con gái của bà. Một cô con gái ngoan.
Những bông hoa làm Sophie nghĩ đến Joe, và trong một khoảnh khắc, tất cả kỉ niệm lại hiện ra hết sức rõ ràng. Ngày mai là vừa tròn 5 tháng kể từ khi Joe, chồng sắp cưới của cô, mất trong một vụ tai nạn giao thông.
Sophie nhìn thấy người đưa điện hoa ôm một chiếc hộp lớn màu xanh và bấm chuông cửa nhà bà Mason. Hình như không có ai trả lời. Tất nhiên rồi, hôm nay là thứ sáu, bà Mason thường đi vắng vào chiều thứ sáu. Người đưa điện hoa nhìn quanh, rồi đi về phía nhà Sophie. Cô ra mở cửa ngay khi anh ta bấm hồi chuông đầu tiên.
- Chào cô - Người đàn ông nói to - Cô có thể chuyển bưu phẩm này cho bà Mason cạnh nhà cô được không?
- Được ạ! - Sophie nói và mở ộng cửa.
Người đưa điện hoc đặt chiếc hộp lớn màu xanh lên bàn, chào Sophie rồi đi ra.
Trên chiếc hộp không đề gì cả, chỉ có một tấm thiệp đính bên ngoài. Với tất cả sự tò mò, Sophie mở chiếc hộp. Trong hộp là rất nhiều hoa hồng vàng, cuống dài. Trước đây, Joe đã luôn chọn hoa hồng vàng cho Sophie. Và lần nào tặng hoa cho cô, Joe cũng nói: "Tặng ánh mặt trời của anh!". Những bông hoa như đưa Sophie trở lại một năm trước..
Rồi không hiểu sao, Sophie đứng dậy, lấy chiếc bình hoa cũng của-một-năm-trước-đây, đổ nước vào và bắt đầu cắm hoa. Cô mỉm cười khi lọ hoa được đặt ở giữa bàn, tươi tắn và xinh đẹp.
Ngay lúc đó, Sophie nghe có tiếng chuông cửa. Tiếng bà Mason đang gọi. Sophie lúng túng ra mở cửa.
Bà Mason nói rất nhiều chuyện nhưng Sophie hầu như không nghe được gì. Mặt cô đỏ lên. Bây giờ cô sẽ phải giải thích thế nào với bà Mason về những bông hoa? Sophie lúng túng cố đứng che chiếc hộp màu xanh trên bàn.
- Thời tiết càng ngày càng hay thay đổi! - bà Mason tiếp tục - Có lẽ hoa năm nay cũng không đẹp bằng mọi năm...
Sophie xấu hổ không để đâu cho hết. Cô hầu như đã thốt ra lời xin lỗi, và đứng tránh ra khỏi chỗ chiếc hộp.
- A! - Bà Mason thốt lên khi nhìn thấy bình hoa. Cô đã cắm hoa rồi à? Cô đọc tấm thiệp rồi phải không? Hy vọng cô không giật mình! Joe của cô đúng là một chàng trai dễ thương. Năm ngoái cậu ấy cũng gửi quà cho gia đình tôi vào dịp Valentine, lại còn đặt sẵn hoa theo địa chỉ của tôi và nhờ tôi đem sang cho cô vào ngày Valentine năm nay để cô bất ngờ... Chắc là người đưa điện hoa đã đem luôn cho cô sang đây khi tôi đi vắng...
Tai Sophie ù đi, tim cô đập nhanh hơn khi cô mở tấm thiệp mà cô tưởng của con gái bà Mason...
"Gửi ánh mặt trời của anh" - Chữ của Joe trên tấm thiệp viết - "Anh luôn yêu em. Hãy mỉm cười khi em nghĩ tới anh, được không? Yêu thương, Joe".
Tình yêu minh mẫn
Tình yêu minh mẫn
Hải Nhi
Cứ bốn năm bố tôi mới ghé qua nhà một lần, ở lại độ mươi ngày. Rồi hơn một ngàn ngày tiếp theo, nhà tôi chỉ có bốn mẹ con với nhau.
Ba đứa chúng tôi như những con thú nhỏ không bao giờ yên ổn. Còn mẹ tôi là một chiến binh quả cảm mang trong lồng ngực mình một trái tim nhân hậu.
Sau khi giảng giải cho anh tôi nghe, anh đã ngốc nghếch thế nào khi đem chiếc mũ duy nhất của cả ba anh em và một lọ dầu Con Hổ đổi cho thằng Cò lấy hai quả cà chua, mẹ lấy roi, quất vào mông anh một cái thật đau. Mẹ bảo: “Mẹ dạy con bằng lời lẽ, là để cho con nhận ra phải trái. Mẹ dạy con bằng roi, để cho con nhớ mãi chuyện dại dột này và không dám lặp lại”.
Anh trai tôi, ôi, anh trai tôi! Anh trèo ổi ngã gãy tay. Anh thường xuyên về nhà với vết bầm dập rướm máu. Anh mang con cúi xuống đồng hun chuột, làm cháy bùng lên cả một cánh đồng phơi đầy rạ khô. Anh chạy va phải tôi, hất tôi ngã vập cằm vào bậc cửa, gãy ba chiếc răng cửa liền. Rồi anh sợ và trốn biệt tăm. Mẹ tôi đi tìm anh giữa trời mưa gió, đến nửa đêm khóc vì tuyệt vọng, nằm trong màn ngửa mặt lên mới thấy anh ôm cột, ngồi thu lu trên xà nhà!
Còn tôi? Cua đồng buộc dây bò lổm ngổm khắp nhà. Chuồn chuồn buộc đuôi khắp các dây màn. Tôi đem nhốt vào chuồng, nuôi tất cả những gì tôi bắt được. Cả chim non lẫn chuột con. Tất cả các loại lọ của mẹ, tôi đem trút hết, lấy làm hồ nuôi cá. Rồi những ổ trứng thằn lằn, trứng chim, trứng gà tôi đem cho ấp ở những nơi kín đáo, như là chum gạo, chum khoai. Chén bát ăn cơm tôi đem làm vườn ươm, mạ non, giá đỗ, mộng khoai…quanh năm nhú mầm dưới gầm giường của mẹ. Và mẹ chỉ cho tôi ăn roi khi khắp nhà bốc lên mùi chuột chết, cua chết... Rồi tay cầm chổi, chòi chọt hết mọi ngóc ngách trong nhà, lưng ướt đẫm mồ hôi.
Thằng em út của tôi, mẹ phải thường xuyên vác nó chạy xuống phòng y tế nắn xương, bó bột vì cái ước mơ làm phi công của nó. Với tấm dù hoa mẹ dùng làm chăn bay phần phật sau lưng, nó “bay” xuống từ đỉnh đống rơm, nóc chuồng trâu, chạc ba cây xoan…Thường khi chúng tôi nghe nó phát lệnh “Hãy xem ta đây”, chạy ra thì đã thấy nó ngã uỵch, rống như bò dưới đất. Có lần, tôi nghe mẹ hét lên “Nếu mẹ mà có quyền phép gì, mẹ sẽ triệt hạ tất cả những thứ nhú lên cao khỏi mặt đất đến vài mét.”
Nhưng sau mọi sự cố, cuối cùng mẹ thường ôm chúng tôi vào lòng và nói: “Nhưng dù sao, rồi các con cũng sẽ lớn lên, thành những người lớn biết suy nghĩ, thông minh và tử tế.”
Và một ngày, lời tiên đoán của mẹ bỗng thành sự thật, cuộc sống của mẹ đột nhiên tươi sáng. Ba anh em tôi từ giã tuổi ấu thơ, để bước vào thời kỳ “biết suy nghĩ, thông minh và tử tế”.
Một lần, tôi hỏi mẹ, nhờ vào đâu mẹ đủ nhẫn nại và nghị lực để vượt qua những tháng ngày “khủng khiếp” đó? Lại còn lạc quan rằng mẹ sẽ có những đứa con rất tốt? Mẹ cười “Chẳng phải dù rất nghịch ngợm, nhưng trong thâm tâm, các con rất muốn làm mẹ vui lòng sao?”
Mẹ luôn làm ba anh em chúng tôi bất ngờ vì tình yêu thương thấu suốt của mình. Và tôi phải ước rằng, nếu bà mụ đã tặng cho một người phụ nữ những đứa con, thì hãy tặng họ cả tình thương yêu minh mẫn như của mẹ tôi.
Hải Nhi
Cứ bốn năm bố tôi mới ghé qua nhà một lần, ở lại độ mươi ngày. Rồi hơn một ngàn ngày tiếp theo, nhà tôi chỉ có bốn mẹ con với nhau.
Ba đứa chúng tôi như những con thú nhỏ không bao giờ yên ổn. Còn mẹ tôi là một chiến binh quả cảm mang trong lồng ngực mình một trái tim nhân hậu.
Sau khi giảng giải cho anh tôi nghe, anh đã ngốc nghếch thế nào khi đem chiếc mũ duy nhất của cả ba anh em và một lọ dầu Con Hổ đổi cho thằng Cò lấy hai quả cà chua, mẹ lấy roi, quất vào mông anh một cái thật đau. Mẹ bảo: “Mẹ dạy con bằng lời lẽ, là để cho con nhận ra phải trái. Mẹ dạy con bằng roi, để cho con nhớ mãi chuyện dại dột này và không dám lặp lại”.
Anh trai tôi, ôi, anh trai tôi! Anh trèo ổi ngã gãy tay. Anh thường xuyên về nhà với vết bầm dập rướm máu. Anh mang con cúi xuống đồng hun chuột, làm cháy bùng lên cả một cánh đồng phơi đầy rạ khô. Anh chạy va phải tôi, hất tôi ngã vập cằm vào bậc cửa, gãy ba chiếc răng cửa liền. Rồi anh sợ và trốn biệt tăm. Mẹ tôi đi tìm anh giữa trời mưa gió, đến nửa đêm khóc vì tuyệt vọng, nằm trong màn ngửa mặt lên mới thấy anh ôm cột, ngồi thu lu trên xà nhà!
Còn tôi? Cua đồng buộc dây bò lổm ngổm khắp nhà. Chuồn chuồn buộc đuôi khắp các dây màn. Tôi đem nhốt vào chuồng, nuôi tất cả những gì tôi bắt được. Cả chim non lẫn chuột con. Tất cả các loại lọ của mẹ, tôi đem trút hết, lấy làm hồ nuôi cá. Rồi những ổ trứng thằn lằn, trứng chim, trứng gà tôi đem cho ấp ở những nơi kín đáo, như là chum gạo, chum khoai. Chén bát ăn cơm tôi đem làm vườn ươm, mạ non, giá đỗ, mộng khoai…quanh năm nhú mầm dưới gầm giường của mẹ. Và mẹ chỉ cho tôi ăn roi khi khắp nhà bốc lên mùi chuột chết, cua chết... Rồi tay cầm chổi, chòi chọt hết mọi ngóc ngách trong nhà, lưng ướt đẫm mồ hôi.
Thằng em út của tôi, mẹ phải thường xuyên vác nó chạy xuống phòng y tế nắn xương, bó bột vì cái ước mơ làm phi công của nó. Với tấm dù hoa mẹ dùng làm chăn bay phần phật sau lưng, nó “bay” xuống từ đỉnh đống rơm, nóc chuồng trâu, chạc ba cây xoan…Thường khi chúng tôi nghe nó phát lệnh “Hãy xem ta đây”, chạy ra thì đã thấy nó ngã uỵch, rống như bò dưới đất. Có lần, tôi nghe mẹ hét lên “Nếu mẹ mà có quyền phép gì, mẹ sẽ triệt hạ tất cả những thứ nhú lên cao khỏi mặt đất đến vài mét.”
Nhưng sau mọi sự cố, cuối cùng mẹ thường ôm chúng tôi vào lòng và nói: “Nhưng dù sao, rồi các con cũng sẽ lớn lên, thành những người lớn biết suy nghĩ, thông minh và tử tế.”
Và một ngày, lời tiên đoán của mẹ bỗng thành sự thật, cuộc sống của mẹ đột nhiên tươi sáng. Ba anh em tôi từ giã tuổi ấu thơ, để bước vào thời kỳ “biết suy nghĩ, thông minh và tử tế”.
Một lần, tôi hỏi mẹ, nhờ vào đâu mẹ đủ nhẫn nại và nghị lực để vượt qua những tháng ngày “khủng khiếp” đó? Lại còn lạc quan rằng mẹ sẽ có những đứa con rất tốt? Mẹ cười “Chẳng phải dù rất nghịch ngợm, nhưng trong thâm tâm, các con rất muốn làm mẹ vui lòng sao?”
Mẹ luôn làm ba anh em chúng tôi bất ngờ vì tình yêu thương thấu suốt của mình. Và tôi phải ước rằng, nếu bà mụ đã tặng cho một người phụ nữ những đứa con, thì hãy tặng họ cả tình thương yêu minh mẫn như của mẹ tôi.
Tuổi thơ
Tuổi thơ
Lưu Quang Vũ
Hoa nào đẹp bằng hoa tuổi thơ
Ổi nào ngon bằng ổi năm xưa
Suối nào mát bằng suối hồi còn bé
Vẫn tắm mùa hè xao động nắng trưa.
Võng nào êm bằng võng ru ngày ấy
Trang giấy nào thơm bằng trang giấy khai trường
Câu thơ nào hay bằng câu ca dao tập đọc
Ai xinh bằng cô bạn nhỏ mến thương.
Lưu Quang Vũ
Hoa nào đẹp bằng hoa tuổi thơ
Ổi nào ngon bằng ổi năm xưa
Suối nào mát bằng suối hồi còn bé
Vẫn tắm mùa hè xao động nắng trưa.
Võng nào êm bằng võng ru ngày ấy
Trang giấy nào thơm bằng trang giấy khai trường
Câu thơ nào hay bằng câu ca dao tập đọc
Ai xinh bằng cô bạn nhỏ mến thương.
Thứ Tư, 22 tháng 7, 2009
Không đề
Không đề
Nguyễn Thụy Kha
Đưa người yêu qua nhà người yêu cũ
Trong cơn mưa ban trưa
Thấy hồn mình tách thành hai nửa
Nửa ướt bây giờ, nửa ướt xa xưa…
Nguyễn Thụy Kha
Đưa người yêu qua nhà người yêu cũ
Trong cơn mưa ban trưa
Thấy hồn mình tách thành hai nửa
Nửa ướt bây giờ, nửa ướt xa xưa…
L'Adieu
Victor Hugo đã đặt những đóa thạch thảo bé nhỏ lên mộ con gái yêu Léopoldine Hugo và viết hai câu thơ thật buồn :
"Et quand j'arriverai, je mettrai sur ta tombe
Un bouquet de houx vert et de bruyère en fleur."
(Và khi đến nơi cha sẽ đặt trên mộ con
Một bó nhựa ruồi xanh và cụm hoa thạch thảo.)
Rồi từ đó, Guillaume Apollinaire đã viết nên bài thơ nổi tiếng L'Adieu.
L'Adieu
Guillaume Apollinaire
J'ai cueilli ce brin de bruyère
L'automne est morte souviens-t'en
Nous ne nous verrons plus sur Terre
Odeur du temps brin de bruyère
Et souviens-toi que je t'attends
___________
Lời vĩnh biệt
Ta đã hái nhành lá cây thạch thảo
Em nhớ cho mùa thu đã chết rồi
Chúng ta sẽ không tương phùng được nữa
Mộng trùng lai không có ở trên đời
Hương thời gian mùi thạch thảo bốc hơi
Và nhớ nhé ta đợi chờ em đó...
Bùi Giáng dịch
"Et quand j'arriverai, je mettrai sur ta tombe
Un bouquet de houx vert et de bruyère en fleur."
(Và khi đến nơi cha sẽ đặt trên mộ con
Một bó nhựa ruồi xanh và cụm hoa thạch thảo.)
Rồi từ đó, Guillaume Apollinaire đã viết nên bài thơ nổi tiếng L'Adieu.
L'Adieu
Guillaume Apollinaire
J'ai cueilli ce brin de bruyère
L'automne est morte souviens-t'en
Nous ne nous verrons plus sur Terre
Odeur du temps brin de bruyère
Et souviens-toi que je t'attends
___________
Lời vĩnh biệt
Ta đã hái nhành lá cây thạch thảo
Em nhớ cho mùa thu đã chết rồi
Chúng ta sẽ không tương phùng được nữa
Mộng trùng lai không có ở trên đời
Hương thời gian mùi thạch thảo bốc hơi
Và nhớ nhé ta đợi chờ em đó...
Bùi Giáng dịch
Một hôm thấy nắng vàng như là ngày xưa
Một hôm thấy nắng vàng như là ngày xưa
Đỗ Trung Quân
Một hôm thấy nắng vàng ngoài hiên
Nắng như là năm cũ
Một hôm thấy nắng vàng vừa lên
Vui - buồn không biết nữa
.
Chỉ là nắng vàng thôi mà
Chỉ là em đùa thôi mà
Mà nắng vàng ơi
Sao đùa tình tôi
Sao đùa một hơi
Sao đùa tí thôi
Mà mười năm chẵn
Tôi như trái thông hiu quạnh
Rơi bất tỉnh phía chân đồi
.
Một hôm thấy nắng vàng quen quá
Quen như là ngày xưa
Sao em đùa dai thế
Để hồn tôi cửa mục gió lùa
.
Một hôm thấy nắng vàng đâu đó
Một hôm thấy nắng vàng trải dọc ven đường
Ồ! Chỉ là dã quỳ một ngày thu hết nắng
Lộng lẫy niềm nhớ thương
.
Một hôm thấy mình chán quá
Đứng vô duyên bên đường...
Những mùa hoa bỏ lại
Những mùa hoa bỏ lại
Việt Anh
Ngoài hiên nắng lên, đi về đâu đó giấc mơ trôi dạt giữa đêm
Ôi ngày hôm qua dường như chưa đến bao giờ
Tỉnh giấc bên em một giấc mơ nhẹ.
Ngày mai khát khao, hay hờn ghen mãi đôi môi em nụ hôn nào
Như cành phong non chiều xưa em nép vào anh
Chợt thấy yêu thương giờ hóa xa lạ.
Từ tháng năm đó, chìm dấu cơn sóng
Lang thang chi mùa Thu tội tình
Niềm vui nỗi buồn, đợi em thức dậy
Thấm sâu vào đêm
Giờ khuất xa lắm vườn đã yên giấc
Em đi đâu mùa hoa bỏ lại
Về thăm núi đồi
Hoàng hôn khép lại
Nỗi đau ngày xưa.
Rồi sẽ qua hết, đời cuốn xô mãi
Tha thứ cho mùa thu bé dại
Mải chơi đến muộn
Loài hoa lỗi hẹn
Chết trong vườn khuya.
Thời gian vẫn trôi
Căn phòng thao thức hôm nao em đợi em chờ
Nhưng ngày mai tôi còn chăng tôi nữa
Thời gian...
Về giữa mênh mang ngàn lớp xô bờ.
Việt Anh
Ngoài hiên nắng lên, đi về đâu đó giấc mơ trôi dạt giữa đêm
Ôi ngày hôm qua dường như chưa đến bao giờ
Tỉnh giấc bên em một giấc mơ nhẹ.
Ngày mai khát khao, hay hờn ghen mãi đôi môi em nụ hôn nào
Như cành phong non chiều xưa em nép vào anh
Chợt thấy yêu thương giờ hóa xa lạ.
Từ tháng năm đó, chìm dấu cơn sóng
Lang thang chi mùa Thu tội tình
Niềm vui nỗi buồn, đợi em thức dậy
Thấm sâu vào đêm
Giờ khuất xa lắm vườn đã yên giấc
Em đi đâu mùa hoa bỏ lại
Về thăm núi đồi
Hoàng hôn khép lại
Nỗi đau ngày xưa.
Rồi sẽ qua hết, đời cuốn xô mãi
Tha thứ cho mùa thu bé dại
Mải chơi đến muộn
Loài hoa lỗi hẹn
Chết trong vườn khuya.
Thời gian vẫn trôi
Căn phòng thao thức hôm nao em đợi em chờ
Nhưng ngày mai tôi còn chăng tôi nữa
Thời gian...
Về giữa mênh mang ngàn lớp xô bờ.
Ru ta ngậm ngùi
Ru ta ngậm ngùi
Trịnh Công Sơn
Môi nào hãy còn thơm, cho ta phơi cuộc tình
Tóc nào hãy còn xanh, cho ta chút hồn nhiên
Tim nào có bình yên, ta rêu rao đời mình
Xin người hãy gọi tên.
Khi tình đã vội quên, tim lăn trên đường mòn
Trên giọt máu cuồng điên, con chim đứng lặng câm
Khi về trong mùa đông, tay rong rêu muộn màng
Thôi chờ những rạng đông..
Xin chờ những rạng đông
Đời sao im vắng
Như đồng lúa gặt xong
Như rừng núi bỏ hoang
Người về soi bóng mình
Giữa tường trắng lặng câm.
Có đường phố nào vui, cho ta qua một ngày
Có sợi tóc nào bay, trong trí nhớ nhỏ nhoi
Không còn, không còn ai, ta trôi trong cuộc đời
Không chờ, không chờ ai.
Em về, hãy về đi, ta phiêu du một đời
Hương trầm có còn đây, ta thắp nốt chiều nay
Xin ngủ trong vòng nôi, ta ru ta ngậm ngùi
Xin ngủ dưới vòm cây.
Trịnh Công Sơn
Môi nào hãy còn thơm, cho ta phơi cuộc tình
Tóc nào hãy còn xanh, cho ta chút hồn nhiên
Tim nào có bình yên, ta rêu rao đời mình
Xin người hãy gọi tên.
Khi tình đã vội quên, tim lăn trên đường mòn
Trên giọt máu cuồng điên, con chim đứng lặng câm
Khi về trong mùa đông, tay rong rêu muộn màng
Thôi chờ những rạng đông..
Xin chờ những rạng đông
Đời sao im vắng
Như đồng lúa gặt xong
Như rừng núi bỏ hoang
Người về soi bóng mình
Giữa tường trắng lặng câm.
Có đường phố nào vui, cho ta qua một ngày
Có sợi tóc nào bay, trong trí nhớ nhỏ nhoi
Không còn, không còn ai, ta trôi trong cuộc đời
Không chờ, không chờ ai.
Em về, hãy về đi, ta phiêu du một đời
Hương trầm có còn đây, ta thắp nốt chiều nay
Xin ngủ trong vòng nôi, ta ru ta ngậm ngùi
Xin ngủ dưới vòm cây.
Đêm thấy ta là thác đổ
Đêm thấy ta là thác đổ
Trịnh Công Sơn
1. Một đêm bước chân về gác nhỏ
Chợt nhớ đóa hoa tường vi
Bàn tay ngắt hoa từ phố nọ
Giờ đây đã quên vườn xưa
Một hôm bước qua thành phố lạ
Thành phố đã đi ngủ trưa
Đời ta có khi là lá cỏ
Ngồi hát ca rất tự do
Nhiều khi bỗng như trẻ nhớ nhà
Từ những phố kia tôi về
Ngày xuân bước chân người rất nhẹ
Mùa xuân đã qua bao giờ
Nhiều đêm thấy ta là thác đổ
Tỉnh ra có khi còn nghe
2. Một hôm bước chân về giữa chợ
Chợt thấy vui như trẻ thơ
Đời ta có khi là đốm lửa
Một hôm nhóm trong vườn khuya
Vườn khuya đóa hoa nào mới nở
Đời tôi có ai vừa qua
Nhiều khi thấy trăm nghìn nấm mộ
Tôi nghĩ quanh đây hồ như
Đời ta hết mang điều mới lạ
Tôi đã sống rất ơ hờ
Lòng tôi có đôi lần khép cửa
Rồi bên vết thương tôi quì
Vì em đã mang lời khấn nhỏ
Bỏ tôi đứng bên đời kia.
Trịnh Công Sơn
1. Một đêm bước chân về gác nhỏ
Chợt nhớ đóa hoa tường vi
Bàn tay ngắt hoa từ phố nọ
Giờ đây đã quên vườn xưa
Một hôm bước qua thành phố lạ
Thành phố đã đi ngủ trưa
Đời ta có khi là lá cỏ
Ngồi hát ca rất tự do
Nhiều khi bỗng như trẻ nhớ nhà
Từ những phố kia tôi về
Ngày xuân bước chân người rất nhẹ
Mùa xuân đã qua bao giờ
Nhiều đêm thấy ta là thác đổ
Tỉnh ra có khi còn nghe
2. Một hôm bước chân về giữa chợ
Chợt thấy vui như trẻ thơ
Đời ta có khi là đốm lửa
Một hôm nhóm trong vườn khuya
Vườn khuya đóa hoa nào mới nở
Đời tôi có ai vừa qua
Nhiều khi thấy trăm nghìn nấm mộ
Tôi nghĩ quanh đây hồ như
Đời ta hết mang điều mới lạ
Tôi đã sống rất ơ hờ
Lòng tôi có đôi lần khép cửa
Rồi bên vết thương tôi quì
Vì em đã mang lời khấn nhỏ
Bỏ tôi đứng bên đời kia.
Thứ Ba, 21 tháng 7, 2009
Những trang báo ma quái
Những trang báo ma quái
Nguyễn Việt Hà
Thư viện, nơi mà tôi sẽ tả kỹ, là một nơi tôi đã nhớ và bị nhớ rất lâu. Không phải ở đó tôi đã lần đầu yêu và lần đầu hôn.
Tôi nhớ nó vì có một chuyện kỳ dị, cái chuyện đó rồi sẽ đẩy tôi suýt nữa trở thành một thứ bải hoải rẻ rách. Những năm ấy tôi đang là sinh viên năm cuối, ngày ngày phải đều đặn vào thư viện để viết cho xong một cái luận văn chết tiệt.
Tôi thích học và việc học hành cũng không tồi nhưng tuyệt đối không hào hứng. Đơn giản, quá nhiều người ở nhà tôi bắt tôi phải học. Không kể bố mẹ tôi, ngay cả đám xa xa cô dì chú bác, tất cả đều thúc. Họ nông nổi nghĩ, họ đã và đang có điều kiện chắc chắn giúp tôi được thành thượng lưu trí thức. Ở Việt Nam, nói cho cùng, đương nhiên là không có giới thượng lưu, còn giới trí thức thì hình như mờ mịt có vẻ có.
Chính vì sự mong manh ấy càng làm cho những người có chữ và có dư dật tiền khát khao, một nỗi khát khao cồn cào làm họ mơ màng mường tượng tin chắc những điều ấy là có thật. Mỗi sáng, mẹ tôi đưa tôi hai tờ năm chục ngàn, tiền đi tắc xi bốn lượt vì buổi trưa tôi phải về nhà ăn cơm cùng mẹ. Nếu một buổi tối nào đó, tôi đã quá chán ngồi computer (tôi đang viết một phần mềm, hy vọng sẽ cho Bill Gate đi ăn mày) tôi sẽ ra nũng nịu ôm cổ mẹ, mẹ tôi sẽ đưa tôi ba tờ một trăm nghìn và tôi được phép tự lái cái xe Camry ra một quán bar mà tôi thích.
Thường ở những buổi đó tôi rủ theo con bé học dưới hai khoá, nó ngốc nghếch nhạt hoét nhưng nhìn ngoài lại đặc biệt mặn mà. Khi nó phê phê rượu (chúng tôi chưa bao giờ chích hút) nó thường vật tôi ra băng ghế sau làm trò. Đi chơi với nó có nhiều thứ tiện vì cả nhà tôi và chính tôi đều biết chúng tôi chỉ là bạn. Mẹ tôi đã lên sẵn cả một dàn ba rem để tiêu chuẩn hoá đứa con gái sẽ là vợ tôi. Có tất cả mười bốn gạch đầu dòng, ngoại hình có hai gạch và đạo đức có năm gạch. Rồi đây có một lần bà vô tình đọc lại, bà ôm mặt hu hu khóc. Tôi thương mẹ tôi lắm.
Tôi vào thư viện cả ngày, tất nhiên là học, thời gian còn lại thì thỉnh thoảng đọc báo và tiểu thuyết kiếm hiệp. Các quyển tiểu thuyết văn học lớn, các quyển khảo cứu chuyên môn hẹp tương đối khó thì tôi đọc ở nhà. Tủ sách của bố tôi có trên dưới tám nghìn cuốn. Nghe nói bố tôi mê sách từ hồi sinh viên, chục năm lại đây không thấy ông đọc, nhưng ông vẫn đều đặn mua và có đông đảo người biếu.
Sinh nhật ông ngập đầy ngồn ngộn là quà tặng sách. Tất cả đều buộc nơ loại sợi sa tanh dai và chắc vì hầu hết phía trong có kẹp phong bì. Những quyển buộc hai hoặc ba nơ chỉ riêng mẹ tôi được phép giở. Và không hiểu sao những quyển có nhiều nơ đều là những kiệt tác văn học. Tôi nhớ có lần bố mẹ tôi đều hơi choáng khi giở bộ Tam quốc diễn nghĩa. Từ sau trận đại chiến khốc liệt Xích Bích đến trước chiến dịch thê thảm Hào Đình là nhan nhản những tờ xanh một trăm đô Mỹ. Mẹ tôi ấp úng cười hoan hỉ như Tôn phu nhân được tin cầu hôn, còn bố tôi bối rối vụng về như Lưu Huyền Đức phiêu lưu sang Giang Đông lấy vợ.
Thư viện hồi tôi vào là một toà nhà cổ kính sang trọng có nhiều mùi gây gây của thuốc chống ẩm hay chống mối mọt gì đó. Dọc ngang ken dầy những giá sách bằng gỗ lim trĩu nặng những quyển đại từ điển to khủng khiếp. Con bé học dưới tôi hai khoá thường xuyên bị thi lại rất thích ngồi cạnh những cái giá cũ có mùi tệ hại ấy, nó độc đáo đặt tên cho thư viện là nhà “chứa” sách. Rồi đây thư viện còn chứa thêm cả máy điều hoà cả cầu thang máy nhưng lúc ấy nó cũng đủ toát ra một vẻ oai và oách. Bọn sinh viên năm thứ ba lần đầu cầm thẻ run run nội trú hầu hết ngây ngất choáng. Bọn chúng đều nghĩ rằng trong thư viện đẫm đầy cô đặc ngập tràn trong sạch kiến thức.
Bọn chúng ngây thơ sùng kính khi được mấy thằng ma cô trung niên trang bị đạo mạo học giả lân la đến làm quen. Tất cả các thiếu nữ mười chín tuổi đều đinh ninh chỉ ở chợ Đồng Xuân mới có ăn cắp.
Tôi vào thư viện thích ngồi lâu trong toa lét tầng ba. Thoáng mát và đặc biệt khung cửa sổ luôn vuông một mầu xanh mơ màng của những đám lang thang mây. Trên cánh cửa phoọc mi ca trắng lằng nhằng ghi đen nghịt những dòng chữ đủ các loại bút lộn xộn. “May quá ra rồi”. “Kẻ hèn này đã đến đã thấy và đã ị”. Một dòng nắn nót nổi bật mầu đỏ. “Cần tìm bạn đồng tính - Gay”. Rồi ai đó quỉ quái viết phía dưới. “ Gay đây - liên hệ số điện thoại 091338...”. Về sau tôi mới biết đấy là số máy của ông giám đốc thư viện. Ông này đầu hói, trước bữa ăn trưa hay lững thững đi dạo ngoài khuôn viên. Thỉnh thoảng tôi thấy ông rút mô bai ra, cáu kỉnh đút vào mặt đỏ bừng rồi lầm bầm văng tục. Thư viện thâm nghiêm có nhiều phòng, phân chia thành từng khu nói chung là khá thoải mái và tiện lợi. Có phòng Đọc, phòng Báo, phòng xem micrôphim và đặc biệt có phòng nghiên cứu sách quý hiếm. Con bé mê tôi hay thi lại nên thâm niên thư viện dày, rỉ tai nói với tôi là trong phòng nghiên cứu quý hiếm có đủ từng bộ Playboy hay Penhouse. Tôi tin, tôi đã ngó qua cửa kính mờ nhìn vào đó nhiều lần, chỉ thấy các giáo sư hoặc học giả răng lung lay thưa tóc phơ phơ bạc ngồi khảo cứu hào hứng hàng giờ. Phải có tuổi lắm mới đủ sức nhịn mà xem chay như vậy. Tôi ngồi trên phòng Đọc hay chọn bàn kê sát cửa sổ dễ nhìn xuống đường, còn ở dưới phòng Báo thì chọn một góc khuất sát ngay cửa kho cất tạp chí cũ. Ngồi ở đó thì có thể ngắm nghía kỹ tờ lá cải “Voici” có nhiều ảnh chụp trộm bọn người mẫu hoặc diễn viên nổi tiếng Tây đi tắm biển trần truồng hở ngực.
“Bạn làm ơn cho tôi mượn nhờ một cái bút”
Đó là câu nói đầu tiên của nàng, nó dịu dàng mong manh bất trắc như một buổi sáng sớm mùa Thu. Tôi có thói quen là hay viết bút máy và thường thường có hai bút đều mang hiệu Parker. Tôi được tặng từ một ông chú hay một bà cô hoặc từ một gã ất ơ nào đó, tôi cóc cần biết bởi vì tôi là con của bố tôi. Bút giá rất đắt, nét chữ ra đậm rất đẹp và tôi giắt nó rất sâu trong túi áo sơ mi. Tôi ghét cay ghét đắng bất kể đứa nào cả già cả trẻ dám mở mồm ra mượn bút tôi. Đã thế đứa mượn lại còn hồn nhiên tự nhiên thô bỉ thô bạo thô lỗ tự rút cái bút ra khỏi túi áo ngực tôi. Tôi sẽ văng tục nếu là đang ở ngoài đường hoặc trong một quán bar. (Cái Bar tôi hay ngồi có đông đảo nhiều người biết tôi và có nhiều đứa muốn chơi với tôi. Tất cả bố bọn chúng nó thấp chức hơn bố tôi và đương nhiên tiền tiêu của chúng nó sẽ ít hơn của tôi). Nhưng đây là thư viện và tôi đang là sinh viên năm cuối đàng hoàng có thẻ đọc. Khá đông người lầm lẫn nịnh nọt hay gọi sinh viên là những trí thức trẻ. Bố tôi chân thành nói rằng, có rất nhiều loại hoặc nhiều bọn có thanh lịch, nhưng thanh lịch nhất thường là người trí thức. Tôi nuốt nhịn và gầm gừ lịch sự ngẩng lên. Thảo nào mà tự tin đến thế. Xinh này, mô bai Nokia 7280 này, đi giầy Gucci này, tay trắng muốt ơ hờ trễ nải cầm ví đầm Louis Vuitton. Tất cả tinh tế nồng nàn một mùi tiểu thư con nhà quan lớn.
“Cảm ơn”
Thiếu nữ kiêu sa trịnh thượng đưa trả bút sau khi điền rất nhanh vào phiếu yêu cầu những ký hiệu của cuốn sách sẽ mượn. Đến đây tôi ngừng kể chuyện này vì mọi người thể nào cũng biết là chúng tôi rồi sẽ yêu nhau, một lãng mạn love story đang có khá nhiều trong học đường. Đến cái Thiên niên kỷ khỉ gió hiện giờ bây giờ thì chẳng có chuyện gì là mới là bất ngờ cả. Những bộ phim xem tới khúc giữa đã đoán được khúc đuôi. Những cuốn sách lê thê kẻ cả sáo mòn nhân văn nhân hậu nhân nghĩa có thêm lễ trí tín. Tất thảy đều lặp lại cũ rích nhạt hoét. Nhưng chúng tôi yêu nhau. Chính ở những điểm quanh quẩn đó lại là cái tuyệt vời hay. Bi kịch thiêng liêng hoành tráng nhất của thời đại bây giờ sâu sắc và đau đớn là ở chỗ, khi người ta phải cố gắng đến tuyệt vọng để lặp lại những cái cũ rích một cách tưởng là nhạt hoét.
Bố cô bé người yêu của tôi (rồi đây chúng sẽ rất vất vả để mà có nhau) là một quan chức trí thức hình như thanh lịch thì thật và đạo đức thì giả. Tôi biết điều đó là do kiến thức và trải nghiệm của riêng tôi chứ hoàn toàn không phải là do những thông tin từ cái phòng khốn khổ khốn nạn chứa báo cũ. Hôm đầu tiên dẫn tôi về chơi nhà, nàng làm ra vẻ vô tình giới thiệu tên bố của tôi. Cả hai bố mẹ nàng đang khinh khỉnh bỗng hấp tấp cung kính đứng lên, ánh mắt vụt đầy những hoang mang hãnh diện sợ sệt. Gia pháp nhà nàng rất nghiêm, phải đến lần thứ tư hay thứ ba gì đấy, bố mẹ nàng mới đi vắng cho phép chúng tôi ở một mình. Nàng ngồi trong lòng tôi, hai tay quấn quanh cổ tôi, cả hai đứa nhấp chung một cốc rượu giôn đen rót trộm, hút chung một điếu thuốc Marlboro nhả khói vào một hộp kẹo lớn có nắp đậy rất chặt bằng inox.
“Bao giờ thì em sẽ đến phòng riêng của anh”
Tôi điên cuồng và trong trắng yêu nàng nên không nhớ đấy là tôi đã hỏi hay nàng đã hỏi. Tôi lâng lâng chỉ biết là sau ba tuần quen nàng thì ra trường kiểu gì tôi cũng phải lấy nàng. Tôi chưa bao giờ thất vọng, tôi hai mươi mốt tuổi tràn đầy tự tin. Tôi đẹp trai con nhà giàu. Tôi thi chính quy vào một trường đại học danh tiếng không phải chạy chọt. Sức khoẻ của tôi quật ngã Lý Đức, bố tôi lại là đại đại lớn. Tôi, một lô gô biểu tượng nhãn hiệu mẫu hình của hạnh phúc thế hệ A còng. Và tôi cứ gào như thế cho đến hết đời nếu không có cái tuần thứ tư, kể từ khi quen nàng, đầy nghiệt ngã kỳ dị định mệnh. Hôm đó tôi đang rất phấn chấn. Đêm qua tôi với nàng đi chơi muộn và chúng tôi đã hơn cả hôn nhau. Sáng nay thi kiểm tra o ran vấn đáp tôi mưu mẹo may mắn, bay bay qua. Tất nhiên tôi không đánh răng rồi cung kính ngơ ngác hỏi lại “hả, ạ” sát vào mũi thầy giáo ba mươi sáu tuổi sạch sẽ chưa vợ đang thầm yêu một con bé cũng rất sạch ở trong lớp tôi.
Những cặn đục đọng lại sau một đêm có yêu có rượu làm thầy bịt mũi và đành cho tôi sáu trừ, bay bay qua môn. Tôi khoan khoái vào chỗ cũ phòng Báo thư giãn đọc báo tử tế Văn Nghệ “già” ở mục vài người có tuổi và có chữ đang cãi nhau về câu dân dĩ thực vi tiên hay là dân dĩ thực vi Thiên. Chẳng quan trọng gì, với tôi bây giờ nàng là tất tất là giời. Mùa thi đã tàn và thư viện thanh thản thưa người. Chị thủ thư đã quen mặt nhờ tôi trông hộ phòng, tranh thủ đi chợ sớm để chiều còn kịp về làm Rằm. Tôi mênh mang đọc, bỗng nhiên cái cửa của phòng để báo và tạp chí cũ gió khẽ lay, he hé mở. Không hiểu sao lúc ấy tôi lại lơ mơ nhìn thấy một tập loã lồ Playboy nằm chềnh ềnh ở một chồng báo sát sát góc. Ma đưa lối, tôi đứng dậy rón rén đi vào trong định rút trộm một quyển. Nhưng thật kỳ quái, khi tôi càng lại gần chồng báo đó, nó lại càng chạy ra xa. Tôi nhìn xuống chân, ngạc nhiên thấy những ô đá hoa lát nền hình như cũng đổi mầu, từ mầu hiền lành hồng nhạt sang mầu kỳ dị ghi xam xám. Bất giác tôi ngoái lại, cái cánh cửa kho đã trôi tít mờ mờ đằng xa giữa đám bồng bềnh như thể là mây trắng. Không gian xung quanh tôi rờn rợn im lặng tuyệt đối. Tôi hoảng sợ quay ra, hốt hoảng đụng mạnh vào một kệ xếp đầy báo, chúng toé tung văng khắp nền nhà. Tôi lúng túng cúi nhặt xếp gọn và tôi đã thấy. Trang nhất của một tờ báo rất nổi tiếng mà nhà tôi hàng ngày vẫn đặt có một ảnh to chụp bố tôi. Ông mệt mỏi đeo kính tóc xoã muối tiêu và hai bàn tay đang cho trong còng số tám.
Khỏi phải kể tâm trạng tôi lúc ấy, tôi run run đưa tờ báo vào sát mắt mình. Vẫn cái măng sét sắc nét với kiểu mầu quen thuộc. Tôi giở những trang trong. Vẫn những ô những mục tôi đã từng ghét hoặc từng thích. Tin thể thao, kết quả những trận ở giải ngoại hạng Anh. Mục hỏi đáp thầm kín, vài lầm lẫn sơ đẳng của người mắc bệnh lậu. Trang thời sự quốc tế có đủ tin và ảnh vụ đánh bom liều chết bằng xe tải. Tôi lật lại trang nhất. Bài viết về bố tôi giật một cái tít cực nóng “Con yêu râu xanh đã lộ nguyên hình là một quan chức tệ hại tham nhũng”. Tôi lầm nhầm đọc thành tiếng ngắc ngứ nửa bài. Tôi ngồi bệt xuống sàn đá hoa lạnh ngắt ngái nồng mùi thuốc chống mối, tức tưởi bật khóc. Vơi vơi cơn, tôi rút một tờ báo khác. Đó là một tờ chuyên thể thao, trang nhất đưa tin đội Hoàng Anh Gia Lai đã vô địch. Vô lý, giải V-league đang lưng chừng diễn ra vừa tháu cáy vừa gay cấn, tôi đang là một fan cuồng nhiệt. Cái đội chó chết mới lên hạng tại sao đã vô địch được. Trang cuối của tờ thể thao cũng một tin dài đưa về vụ bố tôi. Là tin thôi chứ không phải là bài, nhưng các chi tiết chính cũng đại loại giống ở tờ báo kia. Chợt như nhớ ra, tôi lật xem ngày. Ngày hôm nay là ngày tôi thi nên tôi nhớ cả ngày và tháng âm của lịch dưới. Thì ra là thế. Ngày trên tờ báo đúng ngày hôm nay nhưng tháng thì lệch đi, đó là tháng sắp tới. Nghi hoặc và rùng rợn, nhưng tôi cũng đủ bình tĩnh giấu sâu tờ báo có ảnh bố tôi vào trong bụng. Tôi lao ra phía cửa, tuy nó lung lay lập lờ lúc gần lúc xa nhưng không phải chạy mà không tới. Thời gian chạy miên man ang áng khoảng chục phút. Phòng đọc Báo quen thuộc đây rồi. Tôi run run ngồi xuống chỗ cũ. Trên bàn tôi vẫn dở dang bơ vơ mấy tờ Văn Nghệ “già” dân dĩ thực vi Thiên. Vậy có phải là ảo giác của một cơn ác mộng, chắc hôm qua tôi đã nốc quá nhiều Whisky. Tôi sờ bụng, cồm cộm bên trong vẫn là tờ báo ma quái nọ.
Chị thủ thư đi chợ về, tay xách lỉnh kỉnh những là măng miến bóng bì có cả một con gà vàng nhẫy đã làm sẵn. Chị gật đầu cảm ơn tôi và tôi mặt xanh cười nịnh nọt xã giao với chị. Tôi rút vở lấy bút loay hoay giả vờ ghi chép, rồi ngấm ngầm kéo tờ báo trong bụng ra. Tôi khe khẽ giở, vẫn cái măng sét ấy nhưng ảnh trang nhất đã đổi. Đấy là cái mặt phèn phẹt nhiều thịt của nàng hoa hậu vừa đăng quang đêm qua. Tôi nhìn ngày phát hành, là thứ năm ngày hôm nay của tháng bây giờ. Thế là thế quái nào nhỉ. Tôi chầm chậm nhìn lại vào chỗ cánh cửa kho đang he hé mở. Phía trong là hiền lành những kệ nặng xếp ngăn nắp từng chồng báo ố vàng mông mốc cũ. Bức tường phía sau sơn mầu ghi rất thật hăng hăng một mùi lãng đãng ma thuật. Tôi hoang mang đứng dậy bải hoải đi bộ về nhà. Bố tôi trưa nay có về ăn cơm. Tôi chào bố tôi mồm nhạt thếch. Tôi chợt nhận ra rằng, từ xưa đến nay sâu xa bố con tôi không hề hiểu nhau. Tất nhiên, tôi là con trai thì hợp mẹ nhưng tôi cũng đã tưởng rằng tôi cũng yêu cũng quý và tôn trọng bố của tôi. Bố tôi chưa bao giờ đánh tôi, tôi thở dài, còn nàng thì đã vài lần bị papa bất ngờ cho ăn đòn. Nàng nói là đã bị nhớ rất lâu về những cái tát ấy. Nàng vừa nghịch dái tai tôi vừa kể. Trẻ con bị ăn roi là chuyện bình thường, có đứa nhớ có đứa không nhớ, nhưng nó sẽ rất khó quên nếu nó bị ăn tát.
“Bốp”. Đột ngột đến khó tả. Đòn tát luôn thú tính và man rợ hơn đòn roi.
“Em ghét bố em lắm à”
“Cũng chẳng hẳn. Có thể trước đây em bị cô đơn khi không có anh”.
Nàng mằn mặn hôn mắt tôi. Tôi vẫn bị bài báo quái quỉ nọ ám ảnh. Suốt mấy ngày này người tôi lồng bồng. Tôi phải cố giấu không cho những người thân được biết. Chợt nhiên, tôi thấy xót xa thương cho chúng tôi.“Còn anh, anh có bao giờ sẽ tát em không”
“Người khôn mà hỏi ngu thế. Nhưng nếu nhỡ có vậy”
“Thì em sẽ nhớ anh, thì em sẽ ghét anh”
Nàng cuồng nhiệt hôn tôi và chúng tôi rũ rượi nằm cạnh nhau chẳng thiết mặc quần áo. Rồi nàng thiêm thiếp ngủ vẻ tui tủi cô đơn trong trắng. Trước đây, tôi chưa cô đơn chưa bao giờ tủi thân, chưa ai dám đánh tôi và tôi đã vô cớ làm nhục nhiều người. Tôi trầm ngâm hút thuốc, tàn đỏ lửa cháy bỏng rát những ngón tay. Tôi là con một, bố mẹ tôi không cấm nhưng tôi chưa quen hút. Trần nhà phòng tôi cao vút và hình như cũng giống nàng, tôi mênh mông cô đơn. Tôi lưỡng lự đã mấy lần suýt định nói với nàng về chuyện của bố nàng. Sau cái lần đầy bất ngờ ở cái phòng báo ấy, tôi đã rình rập chờ cơ hội quay vào cái kho để tạp chí cũ. Tôi hối lộ chị thủ thư bằng vài hộp kẹo chocolate rồi lân la xin phép chị vào tìm báo cũ ở kho. Tôi nói là tôi đang muốn viết một phần mềm giúp đỡ việc khai thác những dữ liệu thể thao trên báo chí giai đoạn 30-45. Chị tốt tính, tốt bụng và hình như cũng có cảm tình với tôi, chị gật đầu. Lần thứ hai, lần thứ ba, lần thứ tư tôi dần dạn dĩ hơn khi bước vào cái kho ma quái. Sau cái kệ lim thứ sáu đếm từ ngoài vào là một khoảng bồng bềnh Không - Thời gian bất khả giải thích. Những cái kệ báo trong cái khoảng bồng bềnh ấy (và cũng chỉ trong cái khoảng ấy thôi) đều là những báo sẽ phát hành đúng ngày đó của một tháng tới. Có một điều lạ là các tin về thiên tai đều rất mờ không thể đọc nổi. Những tin liên quan đến đời sống xã hội mà do tác động từ con người, đại loại là nhân tai, tất thẩy đều sáng trưng rõ ràng. Đương nhiên cũng nhiều tin vui, nhưng thú thật tôi không thấy bất ngờ. Một đập thuỷ điện đưa vào hoạt động trước thời hạn dự định. Hoặc, đội tuyển whusu quốc gia đoạt huy chương vàng thế giới. Có thể ở lúc ấy tôi đang vô vàn bi quan. Tôi ghét tất cả những ai cho dù đạo mạo mặt trắng hoặc khẳng khái có râu, nếu họ đã nhiều tuổi. Người lớn à nhố nhăng người lớn ơi. Cho đến trước một tuần bố tôi bị bắt thì tôi đã biết chắc chắn bố nàng cũng sẽ bị bắt, chênh nhau mười chín ngày vì tháng đấy là tháng Hai nhuận. Tội danh có phần ghê tởm hơn. Ông thứ trưởng đã tham ô một cục tiền của cơ quan góp vào quỹ xoá đói giảm nghèo để đi mua trinh một con bé mười ba tuổi bần hàn khốn khổ. Cũng như bố tôi, đứng trước toà, bố của nàng đã nức nở bật khóc. Tôi sẽ không bao giờ đứng về phe nước mắt, hôm tôi đọc xong cái tin ấy không hiểu sao tôi mếu máo cười. Ba ngày sau khi bố tôi bị bắt, ông ta cấm cửa con gái không cho chúng tôi yêu nhau. Ông ta nhầm. Thời nào thì cũng có Juliet. Nàng đã dòng qua ban công phòng nàng một sợi dây kết bằng quần lót với quai ví đầm Louis Vuitton để cho tôi trèo lên. Mẹ nàng đứng cạnh chồng bắt quả tang khi nàng đang trầy xước kéo tôi, đã chì chiết bảo tôi là con một thằng tù và gia đình nhà nó đã sạch bách kiết xác. Hồi bố nàng bị bắt, tài sản không bị thu, mẹ nàng đem bán rẻ cái biệt thự đổi lấy đô la vì bà coi phải ở chỗ đấy là một sự nhục nhã. Và bà rửa nhục bằng cách tục huyền với một gã tổng giám đốc cùng bộ của chồng cũ, cả hai chuyên đi xây nhà tình nghĩa cho vùng sâu vùng xa bằng xe công giá ba tỷ. Rồi gã này cũng bị bắt nốt, bà nghẹn ngào tuyên bố trước báo chí là bà đã nông nổi xúc động yêu và tin gã tổng giám đốc khi gã rưng rưng trích lời Mạnh Tử, trong nước nghèo mà người nào giầu sang thì đó là quân vô đạo. Để có thêm Đạo, bà tuyệt tình từ hai đứa chúng tôi. Mẹ vợ tôi cũng đã nhầm, nếu muốn giàu thì tôi giàu rất dễ. Tôi đã biết trước vô số kết quả lô đề của giới cờ bạc, vô số những kết quả cá độ ở giải bóng đá ngoại hạng Anh.
Tôi thì thào kể cái bí mật ấy cho nàng và hỏi.
“Em có tin không”
Nàng dịu dàng hôn tôi.
“Em yêu anh”
Tôi cũng yêu em và tôi cóc cần báo có đưa hay không đưa cái tin là nửa năm nữa ra trường hai đứa chúng tôi sẽ cưới nhau.
Tôi có vào kho báo cũ đó một lần cuối, đương nhiên là có em lẻn theo cùng. Duy nhất lần ấy, tôi đã đọc được số báo của mười năm và hai mươi năm sau . Trong số báo của mười năm tới, trang nhất có ảnh tôi đứng cạnh nàng, dưới chân chúng tôi là ba đứa nhóc hai trai một gái. Tên bài đặt rõ ràng nghiêm chỉnh. Người Việt Nam viết phần mềm xuất sắc nhất châu Á. Còn ở tờ hai mươi năm, giấy cũ kỹ mờ ảo bài vở những trang trong hầu hết không đọc được. Trang ngoài cùng nhoè nhoè một tấm ảnh với cái tít ngộ nghĩnh. Người đoạt giải Nobel nhiều con nhất trong lịch sử. Tôi cố nhìn kỹ. Khuôn mặt người đàn ông đúng là của tôi nhưng có thêm râu quai nón. Khó chịu nhất là nếp gấp báo làm hằn chỗ sống mũi, trông nó tự nhiên cao cao, hao hao giống mũi người Âu. Bài đi kèm, xem tiếp trang 3, nhoè đến mức chỉ có thể đánh vần. Cái họ Nguyễn đặc trưng Việt của tôi phảng phất vài nét hơi mờ mờ, nhưng đệm và tên thì chịu. Tôi phân vân, hai họ nội ngoại nhà tôi đàn ông chưa bao giờ có râu quai nón và tất thẩy đều có mũi to và tẹt. Tôi quay sang nhìn nàng, người yêu của tôi hớn hở khẳng định đấy là tôi, còn cái bà trong ảnh cổ đeo ngọc trai sang trọng quý phái đấy chính là nàng. Tôi dịu dàng gật đầu a dua, trong bụng tôi biết chắc là được đứng ở chỗ đó, thì chỉ duy nhất là vợ vua Thuỵ Điển.
Nguyễn Việt Hà
Thư viện, nơi mà tôi sẽ tả kỹ, là một nơi tôi đã nhớ và bị nhớ rất lâu. Không phải ở đó tôi đã lần đầu yêu và lần đầu hôn.
Tôi nhớ nó vì có một chuyện kỳ dị, cái chuyện đó rồi sẽ đẩy tôi suýt nữa trở thành một thứ bải hoải rẻ rách. Những năm ấy tôi đang là sinh viên năm cuối, ngày ngày phải đều đặn vào thư viện để viết cho xong một cái luận văn chết tiệt.
Tôi thích học và việc học hành cũng không tồi nhưng tuyệt đối không hào hứng. Đơn giản, quá nhiều người ở nhà tôi bắt tôi phải học. Không kể bố mẹ tôi, ngay cả đám xa xa cô dì chú bác, tất cả đều thúc. Họ nông nổi nghĩ, họ đã và đang có điều kiện chắc chắn giúp tôi được thành thượng lưu trí thức. Ở Việt Nam, nói cho cùng, đương nhiên là không có giới thượng lưu, còn giới trí thức thì hình như mờ mịt có vẻ có.
Chính vì sự mong manh ấy càng làm cho những người có chữ và có dư dật tiền khát khao, một nỗi khát khao cồn cào làm họ mơ màng mường tượng tin chắc những điều ấy là có thật. Mỗi sáng, mẹ tôi đưa tôi hai tờ năm chục ngàn, tiền đi tắc xi bốn lượt vì buổi trưa tôi phải về nhà ăn cơm cùng mẹ. Nếu một buổi tối nào đó, tôi đã quá chán ngồi computer (tôi đang viết một phần mềm, hy vọng sẽ cho Bill Gate đi ăn mày) tôi sẽ ra nũng nịu ôm cổ mẹ, mẹ tôi sẽ đưa tôi ba tờ một trăm nghìn và tôi được phép tự lái cái xe Camry ra một quán bar mà tôi thích.
Thường ở những buổi đó tôi rủ theo con bé học dưới hai khoá, nó ngốc nghếch nhạt hoét nhưng nhìn ngoài lại đặc biệt mặn mà. Khi nó phê phê rượu (chúng tôi chưa bao giờ chích hút) nó thường vật tôi ra băng ghế sau làm trò. Đi chơi với nó có nhiều thứ tiện vì cả nhà tôi và chính tôi đều biết chúng tôi chỉ là bạn. Mẹ tôi đã lên sẵn cả một dàn ba rem để tiêu chuẩn hoá đứa con gái sẽ là vợ tôi. Có tất cả mười bốn gạch đầu dòng, ngoại hình có hai gạch và đạo đức có năm gạch. Rồi đây có một lần bà vô tình đọc lại, bà ôm mặt hu hu khóc. Tôi thương mẹ tôi lắm.
Tôi vào thư viện cả ngày, tất nhiên là học, thời gian còn lại thì thỉnh thoảng đọc báo và tiểu thuyết kiếm hiệp. Các quyển tiểu thuyết văn học lớn, các quyển khảo cứu chuyên môn hẹp tương đối khó thì tôi đọc ở nhà. Tủ sách của bố tôi có trên dưới tám nghìn cuốn. Nghe nói bố tôi mê sách từ hồi sinh viên, chục năm lại đây không thấy ông đọc, nhưng ông vẫn đều đặn mua và có đông đảo người biếu.
Sinh nhật ông ngập đầy ngồn ngộn là quà tặng sách. Tất cả đều buộc nơ loại sợi sa tanh dai và chắc vì hầu hết phía trong có kẹp phong bì. Những quyển buộc hai hoặc ba nơ chỉ riêng mẹ tôi được phép giở. Và không hiểu sao những quyển có nhiều nơ đều là những kiệt tác văn học. Tôi nhớ có lần bố mẹ tôi đều hơi choáng khi giở bộ Tam quốc diễn nghĩa. Từ sau trận đại chiến khốc liệt Xích Bích đến trước chiến dịch thê thảm Hào Đình là nhan nhản những tờ xanh một trăm đô Mỹ. Mẹ tôi ấp úng cười hoan hỉ như Tôn phu nhân được tin cầu hôn, còn bố tôi bối rối vụng về như Lưu Huyền Đức phiêu lưu sang Giang Đông lấy vợ.
Thư viện hồi tôi vào là một toà nhà cổ kính sang trọng có nhiều mùi gây gây của thuốc chống ẩm hay chống mối mọt gì đó. Dọc ngang ken dầy những giá sách bằng gỗ lim trĩu nặng những quyển đại từ điển to khủng khiếp. Con bé học dưới tôi hai khoá thường xuyên bị thi lại rất thích ngồi cạnh những cái giá cũ có mùi tệ hại ấy, nó độc đáo đặt tên cho thư viện là nhà “chứa” sách. Rồi đây thư viện còn chứa thêm cả máy điều hoà cả cầu thang máy nhưng lúc ấy nó cũng đủ toát ra một vẻ oai và oách. Bọn sinh viên năm thứ ba lần đầu cầm thẻ run run nội trú hầu hết ngây ngất choáng. Bọn chúng đều nghĩ rằng trong thư viện đẫm đầy cô đặc ngập tràn trong sạch kiến thức.
Bọn chúng ngây thơ sùng kính khi được mấy thằng ma cô trung niên trang bị đạo mạo học giả lân la đến làm quen. Tất cả các thiếu nữ mười chín tuổi đều đinh ninh chỉ ở chợ Đồng Xuân mới có ăn cắp.
Tôi vào thư viện thích ngồi lâu trong toa lét tầng ba. Thoáng mát và đặc biệt khung cửa sổ luôn vuông một mầu xanh mơ màng của những đám lang thang mây. Trên cánh cửa phoọc mi ca trắng lằng nhằng ghi đen nghịt những dòng chữ đủ các loại bút lộn xộn. “May quá ra rồi”. “Kẻ hèn này đã đến đã thấy và đã ị”. Một dòng nắn nót nổi bật mầu đỏ. “Cần tìm bạn đồng tính - Gay”. Rồi ai đó quỉ quái viết phía dưới. “ Gay đây - liên hệ số điện thoại 091338...”. Về sau tôi mới biết đấy là số máy của ông giám đốc thư viện. Ông này đầu hói, trước bữa ăn trưa hay lững thững đi dạo ngoài khuôn viên. Thỉnh thoảng tôi thấy ông rút mô bai ra, cáu kỉnh đút vào mặt đỏ bừng rồi lầm bầm văng tục. Thư viện thâm nghiêm có nhiều phòng, phân chia thành từng khu nói chung là khá thoải mái và tiện lợi. Có phòng Đọc, phòng Báo, phòng xem micrôphim và đặc biệt có phòng nghiên cứu sách quý hiếm. Con bé mê tôi hay thi lại nên thâm niên thư viện dày, rỉ tai nói với tôi là trong phòng nghiên cứu quý hiếm có đủ từng bộ Playboy hay Penhouse. Tôi tin, tôi đã ngó qua cửa kính mờ nhìn vào đó nhiều lần, chỉ thấy các giáo sư hoặc học giả răng lung lay thưa tóc phơ phơ bạc ngồi khảo cứu hào hứng hàng giờ. Phải có tuổi lắm mới đủ sức nhịn mà xem chay như vậy. Tôi ngồi trên phòng Đọc hay chọn bàn kê sát cửa sổ dễ nhìn xuống đường, còn ở dưới phòng Báo thì chọn một góc khuất sát ngay cửa kho cất tạp chí cũ. Ngồi ở đó thì có thể ngắm nghía kỹ tờ lá cải “Voici” có nhiều ảnh chụp trộm bọn người mẫu hoặc diễn viên nổi tiếng Tây đi tắm biển trần truồng hở ngực.
“Bạn làm ơn cho tôi mượn nhờ một cái bút”
Đó là câu nói đầu tiên của nàng, nó dịu dàng mong manh bất trắc như một buổi sáng sớm mùa Thu. Tôi có thói quen là hay viết bút máy và thường thường có hai bút đều mang hiệu Parker. Tôi được tặng từ một ông chú hay một bà cô hoặc từ một gã ất ơ nào đó, tôi cóc cần biết bởi vì tôi là con của bố tôi. Bút giá rất đắt, nét chữ ra đậm rất đẹp và tôi giắt nó rất sâu trong túi áo sơ mi. Tôi ghét cay ghét đắng bất kể đứa nào cả già cả trẻ dám mở mồm ra mượn bút tôi. Đã thế đứa mượn lại còn hồn nhiên tự nhiên thô bỉ thô bạo thô lỗ tự rút cái bút ra khỏi túi áo ngực tôi. Tôi sẽ văng tục nếu là đang ở ngoài đường hoặc trong một quán bar. (Cái Bar tôi hay ngồi có đông đảo nhiều người biết tôi và có nhiều đứa muốn chơi với tôi. Tất cả bố bọn chúng nó thấp chức hơn bố tôi và đương nhiên tiền tiêu của chúng nó sẽ ít hơn của tôi). Nhưng đây là thư viện và tôi đang là sinh viên năm cuối đàng hoàng có thẻ đọc. Khá đông người lầm lẫn nịnh nọt hay gọi sinh viên là những trí thức trẻ. Bố tôi chân thành nói rằng, có rất nhiều loại hoặc nhiều bọn có thanh lịch, nhưng thanh lịch nhất thường là người trí thức. Tôi nuốt nhịn và gầm gừ lịch sự ngẩng lên. Thảo nào mà tự tin đến thế. Xinh này, mô bai Nokia 7280 này, đi giầy Gucci này, tay trắng muốt ơ hờ trễ nải cầm ví đầm Louis Vuitton. Tất cả tinh tế nồng nàn một mùi tiểu thư con nhà quan lớn.
“Cảm ơn”
Thiếu nữ kiêu sa trịnh thượng đưa trả bút sau khi điền rất nhanh vào phiếu yêu cầu những ký hiệu của cuốn sách sẽ mượn. Đến đây tôi ngừng kể chuyện này vì mọi người thể nào cũng biết là chúng tôi rồi sẽ yêu nhau, một lãng mạn love story đang có khá nhiều trong học đường. Đến cái Thiên niên kỷ khỉ gió hiện giờ bây giờ thì chẳng có chuyện gì là mới là bất ngờ cả. Những bộ phim xem tới khúc giữa đã đoán được khúc đuôi. Những cuốn sách lê thê kẻ cả sáo mòn nhân văn nhân hậu nhân nghĩa có thêm lễ trí tín. Tất thảy đều lặp lại cũ rích nhạt hoét. Nhưng chúng tôi yêu nhau. Chính ở những điểm quanh quẩn đó lại là cái tuyệt vời hay. Bi kịch thiêng liêng hoành tráng nhất của thời đại bây giờ sâu sắc và đau đớn là ở chỗ, khi người ta phải cố gắng đến tuyệt vọng để lặp lại những cái cũ rích một cách tưởng là nhạt hoét.
Bố cô bé người yêu của tôi (rồi đây chúng sẽ rất vất vả để mà có nhau) là một quan chức trí thức hình như thanh lịch thì thật và đạo đức thì giả. Tôi biết điều đó là do kiến thức và trải nghiệm của riêng tôi chứ hoàn toàn không phải là do những thông tin từ cái phòng khốn khổ khốn nạn chứa báo cũ. Hôm đầu tiên dẫn tôi về chơi nhà, nàng làm ra vẻ vô tình giới thiệu tên bố của tôi. Cả hai bố mẹ nàng đang khinh khỉnh bỗng hấp tấp cung kính đứng lên, ánh mắt vụt đầy những hoang mang hãnh diện sợ sệt. Gia pháp nhà nàng rất nghiêm, phải đến lần thứ tư hay thứ ba gì đấy, bố mẹ nàng mới đi vắng cho phép chúng tôi ở một mình. Nàng ngồi trong lòng tôi, hai tay quấn quanh cổ tôi, cả hai đứa nhấp chung một cốc rượu giôn đen rót trộm, hút chung một điếu thuốc Marlboro nhả khói vào một hộp kẹo lớn có nắp đậy rất chặt bằng inox.
“Bao giờ thì em sẽ đến phòng riêng của anh”
Tôi điên cuồng và trong trắng yêu nàng nên không nhớ đấy là tôi đã hỏi hay nàng đã hỏi. Tôi lâng lâng chỉ biết là sau ba tuần quen nàng thì ra trường kiểu gì tôi cũng phải lấy nàng. Tôi chưa bao giờ thất vọng, tôi hai mươi mốt tuổi tràn đầy tự tin. Tôi đẹp trai con nhà giàu. Tôi thi chính quy vào một trường đại học danh tiếng không phải chạy chọt. Sức khoẻ của tôi quật ngã Lý Đức, bố tôi lại là đại đại lớn. Tôi, một lô gô biểu tượng nhãn hiệu mẫu hình của hạnh phúc thế hệ A còng. Và tôi cứ gào như thế cho đến hết đời nếu không có cái tuần thứ tư, kể từ khi quen nàng, đầy nghiệt ngã kỳ dị định mệnh. Hôm đó tôi đang rất phấn chấn. Đêm qua tôi với nàng đi chơi muộn và chúng tôi đã hơn cả hôn nhau. Sáng nay thi kiểm tra o ran vấn đáp tôi mưu mẹo may mắn, bay bay qua. Tất nhiên tôi không đánh răng rồi cung kính ngơ ngác hỏi lại “hả, ạ” sát vào mũi thầy giáo ba mươi sáu tuổi sạch sẽ chưa vợ đang thầm yêu một con bé cũng rất sạch ở trong lớp tôi.
Những cặn đục đọng lại sau một đêm có yêu có rượu làm thầy bịt mũi và đành cho tôi sáu trừ, bay bay qua môn. Tôi khoan khoái vào chỗ cũ phòng Báo thư giãn đọc báo tử tế Văn Nghệ “già” ở mục vài người có tuổi và có chữ đang cãi nhau về câu dân dĩ thực vi tiên hay là dân dĩ thực vi Thiên. Chẳng quan trọng gì, với tôi bây giờ nàng là tất tất là giời. Mùa thi đã tàn và thư viện thanh thản thưa người. Chị thủ thư đã quen mặt nhờ tôi trông hộ phòng, tranh thủ đi chợ sớm để chiều còn kịp về làm Rằm. Tôi mênh mang đọc, bỗng nhiên cái cửa của phòng để báo và tạp chí cũ gió khẽ lay, he hé mở. Không hiểu sao lúc ấy tôi lại lơ mơ nhìn thấy một tập loã lồ Playboy nằm chềnh ềnh ở một chồng báo sát sát góc. Ma đưa lối, tôi đứng dậy rón rén đi vào trong định rút trộm một quyển. Nhưng thật kỳ quái, khi tôi càng lại gần chồng báo đó, nó lại càng chạy ra xa. Tôi nhìn xuống chân, ngạc nhiên thấy những ô đá hoa lát nền hình như cũng đổi mầu, từ mầu hiền lành hồng nhạt sang mầu kỳ dị ghi xam xám. Bất giác tôi ngoái lại, cái cánh cửa kho đã trôi tít mờ mờ đằng xa giữa đám bồng bềnh như thể là mây trắng. Không gian xung quanh tôi rờn rợn im lặng tuyệt đối. Tôi hoảng sợ quay ra, hốt hoảng đụng mạnh vào một kệ xếp đầy báo, chúng toé tung văng khắp nền nhà. Tôi lúng túng cúi nhặt xếp gọn và tôi đã thấy. Trang nhất của một tờ báo rất nổi tiếng mà nhà tôi hàng ngày vẫn đặt có một ảnh to chụp bố tôi. Ông mệt mỏi đeo kính tóc xoã muối tiêu và hai bàn tay đang cho trong còng số tám.
Khỏi phải kể tâm trạng tôi lúc ấy, tôi run run đưa tờ báo vào sát mắt mình. Vẫn cái măng sét sắc nét với kiểu mầu quen thuộc. Tôi giở những trang trong. Vẫn những ô những mục tôi đã từng ghét hoặc từng thích. Tin thể thao, kết quả những trận ở giải ngoại hạng Anh. Mục hỏi đáp thầm kín, vài lầm lẫn sơ đẳng của người mắc bệnh lậu. Trang thời sự quốc tế có đủ tin và ảnh vụ đánh bom liều chết bằng xe tải. Tôi lật lại trang nhất. Bài viết về bố tôi giật một cái tít cực nóng “Con yêu râu xanh đã lộ nguyên hình là một quan chức tệ hại tham nhũng”. Tôi lầm nhầm đọc thành tiếng ngắc ngứ nửa bài. Tôi ngồi bệt xuống sàn đá hoa lạnh ngắt ngái nồng mùi thuốc chống mối, tức tưởi bật khóc. Vơi vơi cơn, tôi rút một tờ báo khác. Đó là một tờ chuyên thể thao, trang nhất đưa tin đội Hoàng Anh Gia Lai đã vô địch. Vô lý, giải V-league đang lưng chừng diễn ra vừa tháu cáy vừa gay cấn, tôi đang là một fan cuồng nhiệt. Cái đội chó chết mới lên hạng tại sao đã vô địch được. Trang cuối của tờ thể thao cũng một tin dài đưa về vụ bố tôi. Là tin thôi chứ không phải là bài, nhưng các chi tiết chính cũng đại loại giống ở tờ báo kia. Chợt như nhớ ra, tôi lật xem ngày. Ngày hôm nay là ngày tôi thi nên tôi nhớ cả ngày và tháng âm của lịch dưới. Thì ra là thế. Ngày trên tờ báo đúng ngày hôm nay nhưng tháng thì lệch đi, đó là tháng sắp tới. Nghi hoặc và rùng rợn, nhưng tôi cũng đủ bình tĩnh giấu sâu tờ báo có ảnh bố tôi vào trong bụng. Tôi lao ra phía cửa, tuy nó lung lay lập lờ lúc gần lúc xa nhưng không phải chạy mà không tới. Thời gian chạy miên man ang áng khoảng chục phút. Phòng đọc Báo quen thuộc đây rồi. Tôi run run ngồi xuống chỗ cũ. Trên bàn tôi vẫn dở dang bơ vơ mấy tờ Văn Nghệ “già” dân dĩ thực vi Thiên. Vậy có phải là ảo giác của một cơn ác mộng, chắc hôm qua tôi đã nốc quá nhiều Whisky. Tôi sờ bụng, cồm cộm bên trong vẫn là tờ báo ma quái nọ.
Chị thủ thư đi chợ về, tay xách lỉnh kỉnh những là măng miến bóng bì có cả một con gà vàng nhẫy đã làm sẵn. Chị gật đầu cảm ơn tôi và tôi mặt xanh cười nịnh nọt xã giao với chị. Tôi rút vở lấy bút loay hoay giả vờ ghi chép, rồi ngấm ngầm kéo tờ báo trong bụng ra. Tôi khe khẽ giở, vẫn cái măng sét ấy nhưng ảnh trang nhất đã đổi. Đấy là cái mặt phèn phẹt nhiều thịt của nàng hoa hậu vừa đăng quang đêm qua. Tôi nhìn ngày phát hành, là thứ năm ngày hôm nay của tháng bây giờ. Thế là thế quái nào nhỉ. Tôi chầm chậm nhìn lại vào chỗ cánh cửa kho đang he hé mở. Phía trong là hiền lành những kệ nặng xếp ngăn nắp từng chồng báo ố vàng mông mốc cũ. Bức tường phía sau sơn mầu ghi rất thật hăng hăng một mùi lãng đãng ma thuật. Tôi hoang mang đứng dậy bải hoải đi bộ về nhà. Bố tôi trưa nay có về ăn cơm. Tôi chào bố tôi mồm nhạt thếch. Tôi chợt nhận ra rằng, từ xưa đến nay sâu xa bố con tôi không hề hiểu nhau. Tất nhiên, tôi là con trai thì hợp mẹ nhưng tôi cũng đã tưởng rằng tôi cũng yêu cũng quý và tôn trọng bố của tôi. Bố tôi chưa bao giờ đánh tôi, tôi thở dài, còn nàng thì đã vài lần bị papa bất ngờ cho ăn đòn. Nàng nói là đã bị nhớ rất lâu về những cái tát ấy. Nàng vừa nghịch dái tai tôi vừa kể. Trẻ con bị ăn roi là chuyện bình thường, có đứa nhớ có đứa không nhớ, nhưng nó sẽ rất khó quên nếu nó bị ăn tát.
“Bốp”. Đột ngột đến khó tả. Đòn tát luôn thú tính và man rợ hơn đòn roi.
“Em ghét bố em lắm à”
“Cũng chẳng hẳn. Có thể trước đây em bị cô đơn khi không có anh”.
Nàng mằn mặn hôn mắt tôi. Tôi vẫn bị bài báo quái quỉ nọ ám ảnh. Suốt mấy ngày này người tôi lồng bồng. Tôi phải cố giấu không cho những người thân được biết. Chợt nhiên, tôi thấy xót xa thương cho chúng tôi.“Còn anh, anh có bao giờ sẽ tát em không”
“Người khôn mà hỏi ngu thế. Nhưng nếu nhỡ có vậy”
“Thì em sẽ nhớ anh, thì em sẽ ghét anh”
Nàng cuồng nhiệt hôn tôi và chúng tôi rũ rượi nằm cạnh nhau chẳng thiết mặc quần áo. Rồi nàng thiêm thiếp ngủ vẻ tui tủi cô đơn trong trắng. Trước đây, tôi chưa cô đơn chưa bao giờ tủi thân, chưa ai dám đánh tôi và tôi đã vô cớ làm nhục nhiều người. Tôi trầm ngâm hút thuốc, tàn đỏ lửa cháy bỏng rát những ngón tay. Tôi là con một, bố mẹ tôi không cấm nhưng tôi chưa quen hút. Trần nhà phòng tôi cao vút và hình như cũng giống nàng, tôi mênh mông cô đơn. Tôi lưỡng lự đã mấy lần suýt định nói với nàng về chuyện của bố nàng. Sau cái lần đầy bất ngờ ở cái phòng báo ấy, tôi đã rình rập chờ cơ hội quay vào cái kho để tạp chí cũ. Tôi hối lộ chị thủ thư bằng vài hộp kẹo chocolate rồi lân la xin phép chị vào tìm báo cũ ở kho. Tôi nói là tôi đang muốn viết một phần mềm giúp đỡ việc khai thác những dữ liệu thể thao trên báo chí giai đoạn 30-45. Chị tốt tính, tốt bụng và hình như cũng có cảm tình với tôi, chị gật đầu. Lần thứ hai, lần thứ ba, lần thứ tư tôi dần dạn dĩ hơn khi bước vào cái kho ma quái. Sau cái kệ lim thứ sáu đếm từ ngoài vào là một khoảng bồng bềnh Không - Thời gian bất khả giải thích. Những cái kệ báo trong cái khoảng bồng bềnh ấy (và cũng chỉ trong cái khoảng ấy thôi) đều là những báo sẽ phát hành đúng ngày đó của một tháng tới. Có một điều lạ là các tin về thiên tai đều rất mờ không thể đọc nổi. Những tin liên quan đến đời sống xã hội mà do tác động từ con người, đại loại là nhân tai, tất thẩy đều sáng trưng rõ ràng. Đương nhiên cũng nhiều tin vui, nhưng thú thật tôi không thấy bất ngờ. Một đập thuỷ điện đưa vào hoạt động trước thời hạn dự định. Hoặc, đội tuyển whusu quốc gia đoạt huy chương vàng thế giới. Có thể ở lúc ấy tôi đang vô vàn bi quan. Tôi ghét tất cả những ai cho dù đạo mạo mặt trắng hoặc khẳng khái có râu, nếu họ đã nhiều tuổi. Người lớn à nhố nhăng người lớn ơi. Cho đến trước một tuần bố tôi bị bắt thì tôi đã biết chắc chắn bố nàng cũng sẽ bị bắt, chênh nhau mười chín ngày vì tháng đấy là tháng Hai nhuận. Tội danh có phần ghê tởm hơn. Ông thứ trưởng đã tham ô một cục tiền của cơ quan góp vào quỹ xoá đói giảm nghèo để đi mua trinh một con bé mười ba tuổi bần hàn khốn khổ. Cũng như bố tôi, đứng trước toà, bố của nàng đã nức nở bật khóc. Tôi sẽ không bao giờ đứng về phe nước mắt, hôm tôi đọc xong cái tin ấy không hiểu sao tôi mếu máo cười. Ba ngày sau khi bố tôi bị bắt, ông ta cấm cửa con gái không cho chúng tôi yêu nhau. Ông ta nhầm. Thời nào thì cũng có Juliet. Nàng đã dòng qua ban công phòng nàng một sợi dây kết bằng quần lót với quai ví đầm Louis Vuitton để cho tôi trèo lên. Mẹ nàng đứng cạnh chồng bắt quả tang khi nàng đang trầy xước kéo tôi, đã chì chiết bảo tôi là con một thằng tù và gia đình nhà nó đã sạch bách kiết xác. Hồi bố nàng bị bắt, tài sản không bị thu, mẹ nàng đem bán rẻ cái biệt thự đổi lấy đô la vì bà coi phải ở chỗ đấy là một sự nhục nhã. Và bà rửa nhục bằng cách tục huyền với một gã tổng giám đốc cùng bộ của chồng cũ, cả hai chuyên đi xây nhà tình nghĩa cho vùng sâu vùng xa bằng xe công giá ba tỷ. Rồi gã này cũng bị bắt nốt, bà nghẹn ngào tuyên bố trước báo chí là bà đã nông nổi xúc động yêu và tin gã tổng giám đốc khi gã rưng rưng trích lời Mạnh Tử, trong nước nghèo mà người nào giầu sang thì đó là quân vô đạo. Để có thêm Đạo, bà tuyệt tình từ hai đứa chúng tôi. Mẹ vợ tôi cũng đã nhầm, nếu muốn giàu thì tôi giàu rất dễ. Tôi đã biết trước vô số kết quả lô đề của giới cờ bạc, vô số những kết quả cá độ ở giải bóng đá ngoại hạng Anh.
Tôi thì thào kể cái bí mật ấy cho nàng và hỏi.
“Em có tin không”
Nàng dịu dàng hôn tôi.
“Em yêu anh”
Tôi cũng yêu em và tôi cóc cần báo có đưa hay không đưa cái tin là nửa năm nữa ra trường hai đứa chúng tôi sẽ cưới nhau.
Tôi có vào kho báo cũ đó một lần cuối, đương nhiên là có em lẻn theo cùng. Duy nhất lần ấy, tôi đã đọc được số báo của mười năm và hai mươi năm sau . Trong số báo của mười năm tới, trang nhất có ảnh tôi đứng cạnh nàng, dưới chân chúng tôi là ba đứa nhóc hai trai một gái. Tên bài đặt rõ ràng nghiêm chỉnh. Người Việt Nam viết phần mềm xuất sắc nhất châu Á. Còn ở tờ hai mươi năm, giấy cũ kỹ mờ ảo bài vở những trang trong hầu hết không đọc được. Trang ngoài cùng nhoè nhoè một tấm ảnh với cái tít ngộ nghĩnh. Người đoạt giải Nobel nhiều con nhất trong lịch sử. Tôi cố nhìn kỹ. Khuôn mặt người đàn ông đúng là của tôi nhưng có thêm râu quai nón. Khó chịu nhất là nếp gấp báo làm hằn chỗ sống mũi, trông nó tự nhiên cao cao, hao hao giống mũi người Âu. Bài đi kèm, xem tiếp trang 3, nhoè đến mức chỉ có thể đánh vần. Cái họ Nguyễn đặc trưng Việt của tôi phảng phất vài nét hơi mờ mờ, nhưng đệm và tên thì chịu. Tôi phân vân, hai họ nội ngoại nhà tôi đàn ông chưa bao giờ có râu quai nón và tất thẩy đều có mũi to và tẹt. Tôi quay sang nhìn nàng, người yêu của tôi hớn hở khẳng định đấy là tôi, còn cái bà trong ảnh cổ đeo ngọc trai sang trọng quý phái đấy chính là nàng. Tôi dịu dàng gật đầu a dua, trong bụng tôi biết chắc là được đứng ở chỗ đó, thì chỉ duy nhất là vợ vua Thuỵ Điển.
MỘT CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG
MỘT CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG
Khuyết danh
Câu chuyện đã xảy ra từ nhiều năm trước. Lúc đó, cô Thompson đang dạy tại trường tiểu học của một thị trấn nhỏ tại Hoa Kỳ. Vào ngày khai giảng năm học mới, cô đứng trước những em học sinh lớp 5, nhìn cả lớp và nói cô sẽ yêu thương tất cả các học sinh như nhau. Nhưng thực ra cô biết mình không làm được điều đó bởi cô đã nhìn thấy cậu học sinh Teddy Stoddard ngồi lù lù ngay bàn đầu. Năm ngoái cô đã từng biết Teddy và thấy cậu bé chơi không đẹp với bạn bè, quần áo thì lại lôi thôi lếch thếch, còn người ngợm thì lại quá bẩn thỉu. “Teddy trông thật khó ưa”.
Chẳng những thế, cô Thompson còn dùng cây bút đỏ vạch một chữ thập rõ đậm vào hồ sơ cá nhân của Teddy và ghi chữ F đỏ chói ngay phía ngoài (chữ F là hạng kém). Ở trường này, vào đầu năm học mỗi giáo viên đều phải xem thành tích học tập của từng học sinh trong lớp mình chủ nhiệm. Cô Thompson đã nhét hồ sơ cá nhân của Teddy đến cuối cùng mới mở ra xem, và cô rất ngạc nhiên về những gì đọc được. Cô giáo chủ nhiệm lớp 1 đã nhận xét Teddy như sau: “Teddy là một đứa trẻ thông minh và luôn vui vẻ. Học giỏi và chăm ngoan… Em là nguồn vui cho người xung quanh”. Cô giáo lớp 2 nhận xét : “Teddy là một học sinh xuất sắc, được bạn bè yêu quý nhưng có chút vấn đề về mẹ em ốm nặng và cuộc sống gia đình thật sự là một cuộc chiến đấu”. Giáo viên lớp 3 ghi: “Cái chết của người mẹ đã tác động mạnh đến Teddy. Em đã cố gắng học, nhưng cha em không mấy quan tâm đến con cái và đời sống gia đình sẽ ảnh hưởng đến em nếu em không được giúp đỡ”. Giáo viên chủ nhiệm lớp 5 nhận xét: “Teddy tỏ ra lãnh đạm và không tỏ ra thích thú trong học tập. Em không có nhiều bạn và thỉnh thoảng ngủ gục trong lớp”. Đọc đến đây, cô Thompson chợt hiểu ra vấn đề và cảm thấy tự hổ thẹn. Cô còn thấy áy náy hơn khi đến lễ Giáng sinh, tất cả học sinh trong lớp đem tặng cô những món quà gói giấy màu và gắn nơ thật đẹp, ngoại trừ món quà của Teddy. Em đem tặng cô một gói quà bọc vụng về bằng loại giấy gói hàng nâu xỉn mà em tận dụng lại từ loại túi giấy gói hàng của tiệm tạp hóa. Cô Thompson cảm thấy đau lòng khi mở gói quà ấy ra trước mặt cả lớp. Một vài học sinh đã bật cười khi thấy cô giơ lên chiếc vòng giả kim cương cũ đã sút mất vài hột đá và một chai nước hoa chỉ còn lại một ít. Nhưng cô đã dập tắt những tiếng cười nhạo khi cô khen chiếc vòng đẹp, đeo nó vào tay và xịn một ít nước hoa trong chai lên cổ tay. Hôm đó Teddy đã nán lại cho đến cuối giờ để nói với cô: “Thưa cô, hôm nay cô thơm như mẹ em ngày xưa”. Sau khi đứa bé ra về, cô Thompson đã ngồi khóc cả giờ đồng hồ. Và chính từ hôm đó, ngoài dạy học cô còn lưu tâm chăm sóc cho Teddy. Teddy dường như phấn chấn hẳn lên. Cô càng động viên em càng tiến bộ nhanh. Vào cuối năm học, Teddy đã trở thành học sinh giỏi nhất lớp. Và trái với phát biểu của mình vào đầu năm học, cô đã không yêu thương mọi học sinh như nhau. Teddy là học trò cưng nhất của cô.
Một năm sau, cô tìm thấy một mẩu giấy nhét qua khe cửa. Teddy viết: “Cô là cô giáo tuyệt vời nhất trong đời em”. Sáu năm sau, cô lại nhận được một bức thư ngắn từ Teddy. Cậu cho biết đã tốt nghiệp trung học, đứng hạng ba trong lớp và “Cô vẫn là người thầy tuyệt vời nhất trong đời em”. Bốn năm sau, cô lại nhận được một lá thư nữa. Teddy cho biết hoàn cảnh rất khó khăn khiến cho cậu có lúc cảm thấy bế tắc, cậu vẫn quyết tốt nghiệp đại học với hạng xuất sắc nhất, nhưng “Cô vẫn luôn là cô giáo tuyệt vời mà em yêu quý nhất trên đời”. Rồi bốn năm sau nữa cô nhận được bức thư trong đó Teddy báo tin cho biết cậu đã đậu tiến sĩ và quyết định học thêm lên. “Cô vẫn là người thầy tuyệt nhất của em”, nhưng lúc này tên cậu đã dài hơn. Bức thư ký tên Theodore F.Stoddard - giáo sư tiến sĩ.
Câu chuyện vẫn chưa kết thúc tại đây. Một bức thư nữa được gửi đến nhà cô Thompson. Teddy kể cậu đã gặp một cô gái và cậu sẽ cưới cô ta. Cậu giải thích vì cha cậu mất cách đây vài năm nên cậu mong cô Thompson sẽ đến dự lễ cưới và ngồi ở vị trí vốn thường được dành cho mẹ chú rể. Và bạn thử đoán xem việc gì đã xảy ra? Ngày đó, cô đeo chiếc vòng kim cương giả bị rớt hột mà Teddy đã tặng cô năm xưa, xức thứ nước hoa mà Teddy nói mẹ cậu đã dùng vào kỳ Giáng sinh cuối cùng trước lúc bà mất. Họ ôm nhau mừng rỡ và giáo sư Stoddard thì thầm vào tai cô Thompson: “Cám ơn cô đã tin tưởng em. Cám ơn cô rất nhiều vì đã làm cho em cảm thấy mình quan trọng và cho em niềm tin rằng mình sẽ tiến bộ”. Cô Thompson vừa khóc vừa nói nhỏ với cậu: “Teddy, em nói sai rồi. Chính em mới là người đã dạy cô rằng cô có thể sống khác đi. Cô chưa từng biết dạy học cho tới khi cô được gặp em”.
Khuyết danh
Câu chuyện đã xảy ra từ nhiều năm trước. Lúc đó, cô Thompson đang dạy tại trường tiểu học của một thị trấn nhỏ tại Hoa Kỳ. Vào ngày khai giảng năm học mới, cô đứng trước những em học sinh lớp 5, nhìn cả lớp và nói cô sẽ yêu thương tất cả các học sinh như nhau. Nhưng thực ra cô biết mình không làm được điều đó bởi cô đã nhìn thấy cậu học sinh Teddy Stoddard ngồi lù lù ngay bàn đầu. Năm ngoái cô đã từng biết Teddy và thấy cậu bé chơi không đẹp với bạn bè, quần áo thì lại lôi thôi lếch thếch, còn người ngợm thì lại quá bẩn thỉu. “Teddy trông thật khó ưa”.
Chẳng những thế, cô Thompson còn dùng cây bút đỏ vạch một chữ thập rõ đậm vào hồ sơ cá nhân của Teddy và ghi chữ F đỏ chói ngay phía ngoài (chữ F là hạng kém). Ở trường này, vào đầu năm học mỗi giáo viên đều phải xem thành tích học tập của từng học sinh trong lớp mình chủ nhiệm. Cô Thompson đã nhét hồ sơ cá nhân của Teddy đến cuối cùng mới mở ra xem, và cô rất ngạc nhiên về những gì đọc được. Cô giáo chủ nhiệm lớp 1 đã nhận xét Teddy như sau: “Teddy là một đứa trẻ thông minh và luôn vui vẻ. Học giỏi và chăm ngoan… Em là nguồn vui cho người xung quanh”. Cô giáo lớp 2 nhận xét : “Teddy là một học sinh xuất sắc, được bạn bè yêu quý nhưng có chút vấn đề về mẹ em ốm nặng và cuộc sống gia đình thật sự là một cuộc chiến đấu”. Giáo viên lớp 3 ghi: “Cái chết của người mẹ đã tác động mạnh đến Teddy. Em đã cố gắng học, nhưng cha em không mấy quan tâm đến con cái và đời sống gia đình sẽ ảnh hưởng đến em nếu em không được giúp đỡ”. Giáo viên chủ nhiệm lớp 5 nhận xét: “Teddy tỏ ra lãnh đạm và không tỏ ra thích thú trong học tập. Em không có nhiều bạn và thỉnh thoảng ngủ gục trong lớp”. Đọc đến đây, cô Thompson chợt hiểu ra vấn đề và cảm thấy tự hổ thẹn. Cô còn thấy áy náy hơn khi đến lễ Giáng sinh, tất cả học sinh trong lớp đem tặng cô những món quà gói giấy màu và gắn nơ thật đẹp, ngoại trừ món quà của Teddy. Em đem tặng cô một gói quà bọc vụng về bằng loại giấy gói hàng nâu xỉn mà em tận dụng lại từ loại túi giấy gói hàng của tiệm tạp hóa. Cô Thompson cảm thấy đau lòng khi mở gói quà ấy ra trước mặt cả lớp. Một vài học sinh đã bật cười khi thấy cô giơ lên chiếc vòng giả kim cương cũ đã sút mất vài hột đá và một chai nước hoa chỉ còn lại một ít. Nhưng cô đã dập tắt những tiếng cười nhạo khi cô khen chiếc vòng đẹp, đeo nó vào tay và xịn một ít nước hoa trong chai lên cổ tay. Hôm đó Teddy đã nán lại cho đến cuối giờ để nói với cô: “Thưa cô, hôm nay cô thơm như mẹ em ngày xưa”. Sau khi đứa bé ra về, cô Thompson đã ngồi khóc cả giờ đồng hồ. Và chính từ hôm đó, ngoài dạy học cô còn lưu tâm chăm sóc cho Teddy. Teddy dường như phấn chấn hẳn lên. Cô càng động viên em càng tiến bộ nhanh. Vào cuối năm học, Teddy đã trở thành học sinh giỏi nhất lớp. Và trái với phát biểu của mình vào đầu năm học, cô đã không yêu thương mọi học sinh như nhau. Teddy là học trò cưng nhất của cô.
Một năm sau, cô tìm thấy một mẩu giấy nhét qua khe cửa. Teddy viết: “Cô là cô giáo tuyệt vời nhất trong đời em”. Sáu năm sau, cô lại nhận được một bức thư ngắn từ Teddy. Cậu cho biết đã tốt nghiệp trung học, đứng hạng ba trong lớp và “Cô vẫn là người thầy tuyệt vời nhất trong đời em”. Bốn năm sau, cô lại nhận được một lá thư nữa. Teddy cho biết hoàn cảnh rất khó khăn khiến cho cậu có lúc cảm thấy bế tắc, cậu vẫn quyết tốt nghiệp đại học với hạng xuất sắc nhất, nhưng “Cô vẫn luôn là cô giáo tuyệt vời mà em yêu quý nhất trên đời”. Rồi bốn năm sau nữa cô nhận được bức thư trong đó Teddy báo tin cho biết cậu đã đậu tiến sĩ và quyết định học thêm lên. “Cô vẫn là người thầy tuyệt nhất của em”, nhưng lúc này tên cậu đã dài hơn. Bức thư ký tên Theodore F.Stoddard - giáo sư tiến sĩ.
Câu chuyện vẫn chưa kết thúc tại đây. Một bức thư nữa được gửi đến nhà cô Thompson. Teddy kể cậu đã gặp một cô gái và cậu sẽ cưới cô ta. Cậu giải thích vì cha cậu mất cách đây vài năm nên cậu mong cô Thompson sẽ đến dự lễ cưới và ngồi ở vị trí vốn thường được dành cho mẹ chú rể. Và bạn thử đoán xem việc gì đã xảy ra? Ngày đó, cô đeo chiếc vòng kim cương giả bị rớt hột mà Teddy đã tặng cô năm xưa, xức thứ nước hoa mà Teddy nói mẹ cậu đã dùng vào kỳ Giáng sinh cuối cùng trước lúc bà mất. Họ ôm nhau mừng rỡ và giáo sư Stoddard thì thầm vào tai cô Thompson: “Cám ơn cô đã tin tưởng em. Cám ơn cô rất nhiều vì đã làm cho em cảm thấy mình quan trọng và cho em niềm tin rằng mình sẽ tiến bộ”. Cô Thompson vừa khóc vừa nói nhỏ với cậu: “Teddy, em nói sai rồi. Chính em mới là người đã dạy cô rằng cô có thể sống khác đi. Cô chưa từng biết dạy học cho tới khi cô được gặp em”.
Ngõ lá
Ngõ lá
A. Khang
Nhà ấy nằm trong cái ngõ cụt, chỉ có một lối nhỏ đi vào. Nhiều nhà xây giống nhau, với bức tường thấp, cái cửa sắt hoa uốn loằng ngoằng màu xanh, và một cây hoa gì đó lá xanh biếc, đổ thành giàn trên cổng, phủ kín cả bờ tường, đi qua cứ ngỡ cái ngõ xây toàn bằng lá rì rào. Riêng nhà ấy có thêm một cái bàn bóng bàn trong sân nhỏ, cái hồ cũng nho nhỏ, lún phún bèo và hoa tím ngắt, làm đứa con gái đi qua nhất định cứ phải liếc mắt vào mà ước ao. Nhưng thằng con trai đến lớp thì kêu ca : " Buồn lắm, đêm cứ có con gì kêu oạp oạp không sao chịu nổi" . Rồi một lần so bì, nó nhìn mấy đứa con gái, tự ti mà nói: "Chúng mày dân phố, làm sao mà biết được ". Đứa con gái nghe thấy, buổi chiều đã hẹn đến lấy quyển vở rồi, nhưng cứ ngần ngừ mãi ngoài cổng, nhìn cái chuông leng keng treo ở cửa, rồi quay về.
Ngày học cuối, cả lớp kéo nhau rồng rắn lượn trên đường, áo đồng phục In hình mặt trời đỏ chói cả mắt. Đi qua đường Phan Đình Phùng, một đứa nào đó rầm rì: "Sao phố này đẹp thế nhỉ. Đi vào mát rượi cả lưng" . Đứa khác lãng mạn hơn, so sánh : " Trời trên đầu mình toàn lá thôi" . Thằng con trai lùn tịt, gò lưng chở thằng bạn béo đằng sau, còn cố nói " Không, phải gọi phố này là một cái ngõ lá" . Bọn con trai cười rầm rĩ, lãng mạn quá rồi ông ơi, nhiễm phim bộ nặng quá rồi. Chỉ có đứa con gái môi cười mà mắt nhìn nghiêm túc đồng cảm, muốn nói rằng tớ hiểu, tớ đã đi qua cái ngõ lá nhà ấy mười một lần. Nhưng thằng con trai chẳng hiểu gì, đinh nhinh mặt mình nhọ nhem gì đây, cái bạn ấy cứ nhìn mình cười mãi .
Rồi không gặp nữa. Thi thoảng thằng bé gặp con bé đi vèo qua ngõ nhà mình, mắt nhìn thẳng mặt lạnh lùng, thờ ơ, mà không để ý chỉ ba phút sau đã có tiếng xe đạp lách tách ấy vòng lại. Ngõ cụt mà. Càng không biết, những buổi sáng sớm, có người trên giỏ xe còn nhấp nhổm quả bóng chuyền, phóng ù ù vào con ngõ nhỏ, chỉ để nhìn một lát, cái cửa sổ màu xanh cũ kĩ ở tầng hai, và đám hoa bèo tím nhức mắt trong ao nhỏ. Cây lá rợ rạp hai bên, xôn xao…Ừ thì thôi, ngõ cụt, nhưng hai bên tường bằng lá, cứ xanh quanh năm, cứ xanh âm ỉ như một thời…
A. Khang
Nhà ấy nằm trong cái ngõ cụt, chỉ có một lối nhỏ đi vào. Nhiều nhà xây giống nhau, với bức tường thấp, cái cửa sắt hoa uốn loằng ngoằng màu xanh, và một cây hoa gì đó lá xanh biếc, đổ thành giàn trên cổng, phủ kín cả bờ tường, đi qua cứ ngỡ cái ngõ xây toàn bằng lá rì rào. Riêng nhà ấy có thêm một cái bàn bóng bàn trong sân nhỏ, cái hồ cũng nho nhỏ, lún phún bèo và hoa tím ngắt, làm đứa con gái đi qua nhất định cứ phải liếc mắt vào mà ước ao. Nhưng thằng con trai đến lớp thì kêu ca : " Buồn lắm, đêm cứ có con gì kêu oạp oạp không sao chịu nổi" . Rồi một lần so bì, nó nhìn mấy đứa con gái, tự ti mà nói: "Chúng mày dân phố, làm sao mà biết được ". Đứa con gái nghe thấy, buổi chiều đã hẹn đến lấy quyển vở rồi, nhưng cứ ngần ngừ mãi ngoài cổng, nhìn cái chuông leng keng treo ở cửa, rồi quay về.
Ngày học cuối, cả lớp kéo nhau rồng rắn lượn trên đường, áo đồng phục In hình mặt trời đỏ chói cả mắt. Đi qua đường Phan Đình Phùng, một đứa nào đó rầm rì: "Sao phố này đẹp thế nhỉ. Đi vào mát rượi cả lưng" . Đứa khác lãng mạn hơn, so sánh : " Trời trên đầu mình toàn lá thôi" . Thằng con trai lùn tịt, gò lưng chở thằng bạn béo đằng sau, còn cố nói " Không, phải gọi phố này là một cái ngõ lá" . Bọn con trai cười rầm rĩ, lãng mạn quá rồi ông ơi, nhiễm phim bộ nặng quá rồi. Chỉ có đứa con gái môi cười mà mắt nhìn nghiêm túc đồng cảm, muốn nói rằng tớ hiểu, tớ đã đi qua cái ngõ lá nhà ấy mười một lần. Nhưng thằng con trai chẳng hiểu gì, đinh nhinh mặt mình nhọ nhem gì đây, cái bạn ấy cứ nhìn mình cười mãi .
Rồi không gặp nữa. Thi thoảng thằng bé gặp con bé đi vèo qua ngõ nhà mình, mắt nhìn thẳng mặt lạnh lùng, thờ ơ, mà không để ý chỉ ba phút sau đã có tiếng xe đạp lách tách ấy vòng lại. Ngõ cụt mà. Càng không biết, những buổi sáng sớm, có người trên giỏ xe còn nhấp nhổm quả bóng chuyền, phóng ù ù vào con ngõ nhỏ, chỉ để nhìn một lát, cái cửa sổ màu xanh cũ kĩ ở tầng hai, và đám hoa bèo tím nhức mắt trong ao nhỏ. Cây lá rợ rạp hai bên, xôn xao…Ừ thì thôi, ngõ cụt, nhưng hai bên tường bằng lá, cứ xanh quanh năm, cứ xanh âm ỉ như một thời…
Tin tốt lành
Tin tốt lành
Khuyết danh
Một anh sinh viên nghèo, sau bao năm học hành gian khổ, đã đậu được vào một đại học mà anh hằng mơ ước. Vào đại học rồi, anh vẫn chăm chỉ học hành, không một phút xao nhãng, chỉ mong sao có thể kiếm được một công việc thật tốt sau khi ra trường. Rồi anh cũng hoàn thành được ý nguyện . Anh được nhận vào một công ty nước ngoài, làm ở một chức vị thật cao, được mọi người quí trọng.
Một ngày kia, công ty cử anh làm đại diện đi dự một cuộc thi lớn do do nhiều công ty liên doanh lớn đồng tổ chức. Có hàng ngàn thí sinh tham gia, và cuối cùng, chỉ có ba người được chọn vào vòng chung kết, trong đó có anh. Và anh đã xuất sắc vượt qua 2 đối thủ của mình để giành giải Nhất trong vòng chung kết đầy căng thẳng kéo dài ba ngày liền. Phần thưởng cho anh là một số tiến rất lớn mà cả đời anh chưa bao giờ dám nghĩ tới. Buổi lễ trao giải kết thúc, anh vội vã trốn khỏi nơi ánh đèn sân khấu và những máy camera của những phóng viên báo đài và ra bãi lấy xe ra về. Bỗng có một người phụ nữ, dáng vẻ tiều tụy, gương mặt buồn rầu tiến đến bên anh:
_ Chào chú, xin chúc mừng chú đã đoạt được giải thưởng lớn đó. Tôi thật sự mừng cho chú. Nhưng tôi có điều này, không biết nói với chú có tiện không nữa ...
_ Dạ bác cứ nói _ anh lễ phép_ Chuyện là thế này, tôi có một đứa con bệnh rất nặng, đang nằm trong bệnh viện. Để chữa cho nó thì cần một số tiền rất lớn, mà nhà tôi lại nghèo, không biết đào đâu ra. Nếu không có tiền, chắc nó không qua khỏi. Tôi muốn hỏi liệu chú có thể ....- người đàn bà rớm nước mắt.
Anh cắt ngang:
_ Dạ được. Đây, bác hãy cầm lấy và về nhanh lên, kẻo không kịp. Người phụ nữ vội nhận lấy, không quên cảm ơn rối rít rồi bước nhanh ra cổng. Vài ngày sau, anh thanh niên có việc phải trở lại công ty. Một đồng nghiệp trông thấy liền gặp anh:
_ Có phải hôm trước, anh có đưa tiền cho một phụ nữ có con bị bệnh, đúng không?
_ Đúng ! Anh xác nhận
_Vậy thì anh bị lừa rồi. Chẳng có đứa bé nào bị bệnh sắp chết cả !
Một thoáng im lặng. Rồi anh hỏi lại:
_ Có phải là không có đứa bé nào bị bệnh sắp chết cả không?
_ Chính xác.
Và anh mỉm cười:
_ Vậy chúng ta nên ăn mừng đi thôi.
Đó là tin tốt lành nhất trong ngày mà tôi được nghe đấy !
Mỵ Châu
Mỵ Châu
Nguyễn Nhược Pháp
I
Đêm hôm gió khóc thổi ru cành
Núi bạc âm thầm, bể uốn xanh.
Hiu hắt Mỵ Châu nằm, trăng phủ
Ầm ầm sóng thảm vỗ vờn quanh.
Cát vàng le lói muôn hàng châu
Long lanh trai tuyết nhìn canh thâu.
Thương ai sao biếc thầm gieo lệ.
Sương mờ bay tỏa bạc ngàn lau.
Chân nàng hoa lá nhuốm màu sương
Vừng trăng lạnh lẽo, chim kêu buồn.
Thân ngà tóc rủ vờn man mác,
Thiêm thiếp em chờ ai bên đường?
II
Bơ vơ Trọng Thủy lạc rừng hoang,
Vời theo lông ngỗng rơi bên đàng;
Đau lòng mắt nặng rùng đêm lạnh
Thoảng tiếng trăng thưa chen lá vàng.
Lẫy thần trao móng, chàng đi xa.
Yêu nhau sao nỡ bạc nhau mà?
Chàng đi - cho bao giờ gặp gỡ!
Phiên Ngung nước cũ, lệ chan hòa.
Nào lúc con thuyền sóng vỗ quanh,
Hiu hiu mây thoảng da trời xanh
Xiêm bay theo gió, hồn vơ vẩn
Gương biếc nàng xưa êm tô hình.
Nào lúc chiều hôm vang lửa hồng,
Chim bay tan tác, trời mênh mông.
Lẹ gót hài tiên nàng yểu điệu,
Bên lầu tựa cửa cuốn rèm trông.
Nào lúc đêm thanh mờ bóng trăng,
Nhìn mây nàng gợi tiếng dương cầm
Tóc liễu đua bay vờn má ngọc,
Lời ca thánh thót, chàng quên chăng?
Bơ vơ ngày cũ tưởng càng đau,
Tìm trông phương nào, hỡi Mỵ Châu?
Lông ngỗng cầm tay nhòa ánh lệ,
Chàng đi man mác buồn, đêm thâu.
III
Thiêm thiếp ai bên đường, hỡi ôi!
Chàng ôm khóc nghẹn chẳng ra lời,
Đầu non mây bạc êm đềm phủ,
Phơn phớt hồn em bay, ngậm cười..
Nguyễn Nhược Pháp
I
Đêm hôm gió khóc thổi ru cành
Núi bạc âm thầm, bể uốn xanh.
Hiu hắt Mỵ Châu nằm, trăng phủ
Ầm ầm sóng thảm vỗ vờn quanh.
Cát vàng le lói muôn hàng châu
Long lanh trai tuyết nhìn canh thâu.
Thương ai sao biếc thầm gieo lệ.
Sương mờ bay tỏa bạc ngàn lau.
Chân nàng hoa lá nhuốm màu sương
Vừng trăng lạnh lẽo, chim kêu buồn.
Thân ngà tóc rủ vờn man mác,
Thiêm thiếp em chờ ai bên đường?
II
Bơ vơ Trọng Thủy lạc rừng hoang,
Vời theo lông ngỗng rơi bên đàng;
Đau lòng mắt nặng rùng đêm lạnh
Thoảng tiếng trăng thưa chen lá vàng.
Lẫy thần trao móng, chàng đi xa.
Yêu nhau sao nỡ bạc nhau mà?
Chàng đi - cho bao giờ gặp gỡ!
Phiên Ngung nước cũ, lệ chan hòa.
Nào lúc con thuyền sóng vỗ quanh,
Hiu hiu mây thoảng da trời xanh
Xiêm bay theo gió, hồn vơ vẩn
Gương biếc nàng xưa êm tô hình.
Nào lúc chiều hôm vang lửa hồng,
Chim bay tan tác, trời mênh mông.
Lẹ gót hài tiên nàng yểu điệu,
Bên lầu tựa cửa cuốn rèm trông.
Nào lúc đêm thanh mờ bóng trăng,
Nhìn mây nàng gợi tiếng dương cầm
Tóc liễu đua bay vờn má ngọc,
Lời ca thánh thót, chàng quên chăng?
Bơ vơ ngày cũ tưởng càng đau,
Tìm trông phương nào, hỡi Mỵ Châu?
Lông ngỗng cầm tay nhòa ánh lệ,
Chàng đi man mác buồn, đêm thâu.
III
Thiêm thiếp ai bên đường, hỡi ôi!
Chàng ôm khóc nghẹn chẳng ra lời,
Đầu non mây bạc êm đềm phủ,
Phơn phớt hồn em bay, ngậm cười..
Khối tình con
Khối tình con
Tản Đà
Một đôi kẻ Việt người Tần
Nửa phần ân ái nửa phần oán thương
Vuốt rùa chàng đổi móng
Lông ngỗng thiếp đưa đường
Thề nguyền phu phụ
Lòng nhi nữ
Việc quân vương
Duyên nợ tình kia dở dở dang
Nệm gấm vó câu
Trăm năm giọt lệ
Ngọc trai nước giếng
Nghìn thu khói nhang
Tản Đà
Một đôi kẻ Việt người Tần
Nửa phần ân ái nửa phần oán thương
Vuốt rùa chàng đổi móng
Lông ngỗng thiếp đưa đường
Thề nguyền phu phụ
Lòng nhi nữ
Việc quân vương
Duyên nợ tình kia dở dở dang
Nệm gấm vó câu
Trăm năm giọt lệ
Ngọc trai nước giếng
Nghìn thu khói nhang
Mèo
Mèo
Minh Châu
Tôi là mèo. Chắc các bạn sẽ cười tôi: nhìn là biết, nói gì mà thừa thế. Tôi không nói thừa đâu. Sở dĩ phải giải thích thế là vì người ta cứ đối xử như thể tôi là người chứ không phải là mèo.
"Miu, sao miu ngủ cả ngày là thế nào?" "Miu, ra đây chị bảo" "Miu, chị chán miu quá, miu chẳng làm được việc gì ra hồn, suốt ngày ăn với ngủ". "Miu, sao miu cứ tha chuột vào phòng chị là thế nào"...Mỗi ngày ti tỉ câu hỏi trút vào đầu tôi. Sao người ta không thể hiểu một điều đơn giản, đó là vì tôi là mèo chứ không phải là người nhỉ.
Vì là mèo nên tôi ngủ là lẽ thường. Cũng như vì là người, mà cô chủ tôi suốt ngày tất bật với những công việc gì đó, rồi lại than vãn là những công việc đó làm cô ta khổ sở. Tôi chịu, chẳng hiểu nổi con người muốn gì. Họ tự làm rối loạn cuộc sống của họ, tự đặt các cuộc hẹn, tự bày việc mà làm, rồi lại thắc mắc vì sao mình vất vả thế. Tôi thấy cô chủ tôi, mỗi lần uể oải rời khỏi cái máy tính xấu xí, có mỗi ưu điểm duy nhất là ấm áp (nhưng rất tiếc là con người không biết tận hưởng điều dễ chịu đó, nên tôi chẳng thấy bao giờ cô chủ tôi trèo lên nóc màn hình mà ngủ, mặc dù đôi lần tôi có nhã ý mách cô ta là trên đó rất ấm cúng và khô ráo), cô ta nhăn nhó kêu mệt. Điện thoại hay khách đến, cô ta thở dài sườn sượt và bảo cô em ra nhắn "chị ấy đi vắng rồi". Tôi, khi các bạn tôi đến tìm, không bao giờ tôi bảo tôi đi vắng cả. Bất cứ khi nào thích, tôi đi chơi với các bạn ngay lập tức. Chúng tôi chạy nhảy trên các nóc nhà, bắt chim bắt bướm, sưởi nắng ấm. Một số lần tôi mời các bạn vào nhà chơi. Một số lần thôi, mình cũng phải giữ ý với chủ nhà chứ. Cuộc sống của chúng tôi thật lành mạnh và vô tư. Mèo với người khác nhau thế đấy.
Chúng tôi rất ít nói chuyện với nhau. Con người không biết có những chuyện gì mà nói lắm thế. Ngoài ăn và ngủ như mèo, họ chỉ có 2 việc cơ bản là làm việc và nói. Tôi nghĩ điều đó rất có hại cho sức khỏe. Họ nên tập leo trèo và vận động nhiều hơn. Và cả phơi nắng nữa. Một lần thấy cô chủ mệt mỏi, tôi bèn khuyên "Chị thử lên sân thượng xem, ở đó nắng rất ấm. Có cả chim sâu béo mập. Chị tha hồ nhảy nhót và sưởi ấm. Nếu may mắn còn có cả bữa trưa ngon lành". Nhưng cô ta chẳng hiểu tôi nói gì cả. Nhăn mặt một cái, cô ta đi mất.
Thử hỏi làm sao tôi ít chịu nói chuyện với người. Họ chẳng bao giờ hiểu được loài mèo chúng tôi định nói gì. Họ học thứ tiếng của nhau, họ nghĩ rằng đó là ngoại ngữ và vênh vang nghĩ là mình giỏi ngoại ngữ. Loài mèo chúng tôi hiểu hết. Chúng tôi hiểu tiếng người, tiếng chó và nhiều tiếng khác nữa. Nhưng chúng tôi chỉ nói bằng tiếng mèo thôi. Mèo phải giữ bản sắc của mèo chứ. Bây giờ mèo mà nói tiếng người thì còn thể thống gì nữa. Thế nên một đôi lần tôi cũng thử nói chuyện với người, nhưng họ chẳng hiểu gì cả. Tôi lại thôi. Loài mèo chúng tôi không bao giờ cố làm những việc mà chắc chắn mình không làm được. Chỉ bực mình là con người cứ nghĩ rằng họ nhà mèo chúng tôi lãnh đạm. Là mèo thì phải sống có lý trí chứ. Thật chán ghê.
Tôi lại lan man rồi. Các bạn thông cảm nhé. Mỗi lần phải suy nghĩ nhiều, tôi lại hơi lơ mơ buồn ngủ. Tôi nói đến đâu rồi nhỉ. À, cô chủ cứ trút vào tôi các câu hỏi như thể tôi là người. Tôi đã giải thích không biết bao nhiêu lần rồi, mà cô ta không chịu hiểu ra điều đó. Con người thật rắc rối và phức tạp. Họ thích mèo vì mèo là mèo, nhưng lại cứ đối xử với mèo như mèo là người, và cố gán ghép cho mèo các đặc tính của người. Họ sung sướng mỗi khi chúng tôi có biểu hiện giống người, như gọi dạ bảo vâng, biết nghe lời, biết sắp đặt một số việc giống người. Thật chán quá đi. Đôi khi chúng tôi cũng phải làm như vậy để chiều lòng họ. Dù sao họ cũng nuôi chúng tôi, chúng tôi cũng phải biết ơn. Bất cứ con mèo chân chính và có tự trọng nào cũng phải như thế. Nhưng chỉ trong một chừng mực nào đó thôi. Đó là vì chúng tôi và cũng là vì chính bọn họ. Thử hỏi bây giờ chúng tôi cũng cư xử như người, cũng tất bật công việc, cũng cư xử rắc rối, tình cảm phức tạp, liệu họ có còn yêu thích chúng tôi không? Dứt khoát không. Nếu có, họ đã yêu quý lẫn nhau rồi, chẳng phải yêu loài mèo chúng tôi.
Chuyện của tôi thì nhiều lắm. Nhưng tôi buồn ngủ quá. Đã gần 3.30 giờ sáng rồi. Chẳng hiểu sao hôm nay tôi lại thức khuya thế. Có lẽ tại ngày hôm nay nóng bức quá, thành thử không khí buổi đêm yên tĩnh và mát mẻ trở nên thật dễ chịu. Các bạn đã bao giờ thử nghe tiếng nói của không khí chưa? Không khí cũng biết nói đó. Họ nói chuyện suốt, rì rào rì rào. Tôi không hiểu tiếng của họ lắm, nhưng tôi biết rằng không khí buổi đêm nói chuyện êm đềm và dịu dàng hơn không khí ban ngày. Các bạn nên tập lắng nghe. Có rất nhiều điều thú vị mà con người hay bỏ lỡ chỉ vì quá yêu tiếng nói của chính mình.
Tôi lại lan man rồi. Lần này thì chào thật. Các bạn ngủ ngon.
Thứ Hai, 20 tháng 7, 2009
Hoa dại
Hoa Dại
Minh Châu
Bác mèo bảo em phải giới thiệu tên. Nhưng em chẳng biết phải giới thiệu như thế nào. Em không có tên. Mọi người xung quanh em vẫn gọi em là Hoa dại.
Em sống trong một cái bồn rất rộng, ở đó có 5 bác cau cảnh cao vút. Nghe mẹ kể lại, trước kia chỗ chúng em ở vốn là một bãi cỏ xanh thơm mát, về sau con người làm đường, làm nhà nên đã san phẳng. Nhưng vị chủ nhà, vốn quý năm bác cau, nên xây viền một vòng tròn xi măng rất rộng xung quanh 5 bác, tạo thành một cái bồn.
Thế là chúng em sống với nhau đã lâu lắm rồi. Lâu đến thế nào thì cũng chẳng ai nhớ. Mẹ em nghe bà ngoại kể chuyện lại, bà ngoại lại nghe cụ kể chuyện, cứ đời nọ nối tiếp đời kia, rồi cũng chẳng biết câu chuyện xuất phát từ đâu, chỉ biết là, lâu, lâu lắm rồi...5 bác cau cũng chẳng nhớ được. Mà em cũng không thể hỏi chuyện các bác ấy được. Họ đã già lắm rồi, và cao vút. Họ hiên ngang sừng sững trước cổng nhà, chẳng nói chuyện với ai bao giờ. Những tán lá rì rào kể chuyện ngày xưa, nhưng kể chuyện gì thì không ai rõ, mà họ cũng chẳng cần ai nghe. Họ lầm rầm nói chuyện với nhau, với âm thanh như vang vọng từ cõi ngàn xa nào đó.
Những cây cỏ chẳng bao giờ chú ý đến chuyện ngày xưa. Họ bảo "ôi giời, cậu quan tâm chuyện ấy làm gì cho mệt. Xem này, xem những cái lá của tớ sáng nay mới xanh mướt làm sao. Tối qua sương mát quá, thật là tỉnh cả người. Ô, nhà bên kia vừa nhú một cái mầm, yêu yêu chưa kìa..". Họ là thế đó. Họ rộn rịp với cuộc sống hàng ngày của họ, với những cái rễ tràn trề mạch sống, với những lá cỏ xanh mướt, dìu dịu mùi thơm ngọt.
Cạnh em còn có một tổ kiến. Cũng giống như cỏ, họ lúc nào cũng tất bật, từ kiến bố, kiến mẹ, kiến con. Họ vội vã chạy từ nơi này tới nơi khác, khuân khuân vác vác, thỉnh thoảng chạm râu vào nhau để trao đổi những thông tin cần thiết, rồi lại vội vã bỏ đi. Vài lần em cố thử nói chuyện với họ "chào bác, sương tối qua mới ngọt làm sao". Bác kiến hếch râu nhìn em, chẳng nói chẳng rằng, tất bật bỏ đi. Nhưng củ mỉ cù mì vậy thôi, họ là những người rất tốt. Một lần trời mưa to, nước cuốn trôi chỗ đất em đứng, chẳng nói chẳng rằng, họ nhà kiến đã khuân đất ủ lại cho em. Vẫn chẳng nói chẳng rằng, họ giúp em chống lại những con sâu gớm ghiếc và độc ác.
Cũng trong cái bồn, xa xa chỗ em, có mấy chị hoa dại khác. Màu sắc của các chị rất đẹp, có màu xanh, màu trắng, màu vàng, màu tím nhạt. Chúng em vẫn chào nhau, bằng cách gật đầu hoặc vẫy tay, nhưng không nói được vì xa quá. Tiếng nói của chúng em rất nhỏ, rất nhỏ. Thành thử, em chỉ nói chuyện được với cỏ, nhưng cũng chẳng được bao nhiêu, vì họ luôn bận rộn. Thỉnh thoảng, có mấy chị bướm bay qua, và bác mèo cũng thỉnh thoảng ra nói chuyện. Nhưng họ cũng chẳng ở được lâu. Buồn thật.
Những hạt bụi kể rằng, thế giới ngoài kia rộng lắm. Nó rộng hơn mấy cái nhà cao tầng này, cao hơn nhiều lần các bác cau, nhiều màu sắc hơn các chị hoa dại, và nhiều âm thanh hơn cả những cây cỏ chộn rộn. Họ, những hạt bụi, bay chóng mặt cả ngày, mà chưa bao giờ gặp lại cùng một cảnh giống nhau. Bao giờ em được đi như họ nhỉ? Em cũng muốn được bay lên, bay đi thật xa, đi đến những miền đất lạ, nói chuyện với những con người thú vị. Nhưng em vẫn phải ở đây, chẳng ai nói chuyện cùng.
Xa xa em, còn có một nấm mộ. Bây giờ trông thì chẳng rõ, vì mưa đã san phẳng hết rồi. Nhưng mẹ em vẫn thường chỉ ra đó, kể rằng đó là mộ một con châu chấu, từ lâu, lâu lắm rồi, khi cô chủ còn là một đứa trẻ. Thủa ấy, cô thường ra chơi với chúng em. Một lần, cô dắt các bạn cô đến, và nghiêm túc nói "tớ thích nhất là hoa dại. Nó bé bỏng thế thôi, nhưng cũng thơm lắm đấy". Những bông hoa tự hào xoè đôi cánh mỏng mảnh, và cô hái một bông, đưa lên mũi ngửi, rồi đưa cho các bạn. Họ truyền tay nhau, tấm tắc khen. Có lẽ họ sẽ bỏ đi chơi ngay, nếu như lúc đó không phát hiện ra một con châu chấu. Họ liền bắt lại. Cô chủ kiếm một hộp thuốc lá, rũ sạch cho bay mùi, khoét 2 cái cửa sổ bé xíu, rồi thả châu chấu vào đó. Bên trong, cô để 2 cánh hoa hồng chồng lên nhau làm giường nằm, một mẩu hoa hồng khác để đựng sương cho châu chấu uống. Và cô chọn những lá cỏ non mềm nhất, những mầm cỏ đang còn mới nhú dậy, thơm mùi sữa, xếp vào trong cho châu chấu ăn. Nhưng rồi con châu chấu chết.
Chuyện này làm cô chủ rất ân hận. Cô tổ chức một đám ma linh đình để tiễn châu chấu. Cô đào một cái hố bên cạnh gốc cau, trịnh trọng đặt bao thuốc lá có con châu chấu xuống, xây cho nó một cái mồ. Cô còn lấy trộm của mẹ một nén hương, thắp trên mồ châu chấu. Các bạn cô đứng yên lặng sau cô, mỗi người cầm một bông hoa dại, lần lượt để lên mồ châu chấu. Sau khi vái lạy xì xụp, họ trịnh trọng hứa với nhau không bắt châu chấu nữa. Họ không hiểu vì sao châu chấu chết. Họ nghĩ là họ không cho châu chấu ăn đúng thức ăn.
Nhưng em thì hiểu. Không phải chuyện thức ăn. Không phải chuyện nước uống. Một người đã được thưởng thức tự do nhiều nhường ấy như châu chấu, được bay trên không gian rộng bao la, được ngắm nhiều màu sắc tươi tắn, nghe nhiều âm thanh vui tai, thì không thể nào sống trong cái vỏ thuốc lá, dù là được nằm trên cái giường bằng hoa hồng, ăn cỏ non và uống sương hứng từ cỏ.
Tự nhiên giữa em và cái mộ châu chấu có một sự gắn bó kỳ lạ. Em có cảm tưởng chỉ mình em hiểu châu chấu, chỉ mình châu chấu hiểu em. Em muốn gọi châu chấu dậy, muốn nói chuyện với châu chấu. Mà thực vậy, em vẫn rủ rỉ nói chuyện với châu chấu. Rủ rỉ thôi, để mình mình và châu chấu nghe thôi, vì nếu cỏ nghe thấy, họ lại cười em là rắc rối và ngớ ngẩn.
Họ không thể hiểu, cuộc đời một bông hoa dại dài đến thế nào. Nó bắt đầu khi mặt trời mọc, và khép lại khi mặt trời lặn. Khi mặt trời mọc, nó khẽ khàng nở từng cánh, ngỡ ngàng và xúc động nhìn cuộc đời kỳ lạ trước mắt. Mặc dù từ khi ủ nụ, nó đã được mẹ kể mọi chuyện cho nghe, nhưng nghe và nhìn, khác nhau nhiều lắm. Nó háo hức tìm gặp những người quen -từ - khi-chưa -biết mặt: cỏ, bác mèo, các chị hoa dại khác, nấm mộ châu chấu, họ nhà kiến, 5 bác cau già, và cả cô chủ. Nó thích nhất là gặp cô chủ. Mẹ nó kể, ngày xưa, cô rất hay ra chơi với chúng. Cô xới đất cho hoa, vuốt ve cỏ, và kể chuyện, những câu chuyện linh tinh, nhưng đầy màu sắc, âm thanh và cảm xúc - những thứ mà loài hoa chúng em rất nhạy cảm.
Và rồi em cũng gặp cô chủ. Cô không còn là cô bé. Cô đã lớn rồi. Cô dắt xe máy ra khỏi cổng, với hàng chồng sách vở trên giỏ. Em xúc động chìa cánh hoa ra :"cô ơi, cô xem này, những cánh hoa của cháu có thơm không". Nhưng cô không nghe thấy. Và cô không nhìn thấy. Đội cái mũ lên đầu, cô nổ máy và phóng vèo đi mất.
Em rụt cánh hoa lại, ngượng ngùng. Lần đầu tiên em không hiểu vì sao châu chấu chết. Ít nhất châu chấu cũng có tình yêu và sự quan tâm. Còn có gì đáng kể hơn thế nhỉ?
Ngày vẫn còn dài lắm. Bây giờ còn chưa đến giữa trưa. Bao giờ mới đến lúc mặt trời lặn đây?
Minh Châu
Bác mèo bảo em phải giới thiệu tên. Nhưng em chẳng biết phải giới thiệu như thế nào. Em không có tên. Mọi người xung quanh em vẫn gọi em là Hoa dại.
Em sống trong một cái bồn rất rộng, ở đó có 5 bác cau cảnh cao vút. Nghe mẹ kể lại, trước kia chỗ chúng em ở vốn là một bãi cỏ xanh thơm mát, về sau con người làm đường, làm nhà nên đã san phẳng. Nhưng vị chủ nhà, vốn quý năm bác cau, nên xây viền một vòng tròn xi măng rất rộng xung quanh 5 bác, tạo thành một cái bồn.
Thế là chúng em sống với nhau đã lâu lắm rồi. Lâu đến thế nào thì cũng chẳng ai nhớ. Mẹ em nghe bà ngoại kể chuyện lại, bà ngoại lại nghe cụ kể chuyện, cứ đời nọ nối tiếp đời kia, rồi cũng chẳng biết câu chuyện xuất phát từ đâu, chỉ biết là, lâu, lâu lắm rồi...5 bác cau cũng chẳng nhớ được. Mà em cũng không thể hỏi chuyện các bác ấy được. Họ đã già lắm rồi, và cao vút. Họ hiên ngang sừng sững trước cổng nhà, chẳng nói chuyện với ai bao giờ. Những tán lá rì rào kể chuyện ngày xưa, nhưng kể chuyện gì thì không ai rõ, mà họ cũng chẳng cần ai nghe. Họ lầm rầm nói chuyện với nhau, với âm thanh như vang vọng từ cõi ngàn xa nào đó.
Những cây cỏ chẳng bao giờ chú ý đến chuyện ngày xưa. Họ bảo "ôi giời, cậu quan tâm chuyện ấy làm gì cho mệt. Xem này, xem những cái lá của tớ sáng nay mới xanh mướt làm sao. Tối qua sương mát quá, thật là tỉnh cả người. Ô, nhà bên kia vừa nhú một cái mầm, yêu yêu chưa kìa..". Họ là thế đó. Họ rộn rịp với cuộc sống hàng ngày của họ, với những cái rễ tràn trề mạch sống, với những lá cỏ xanh mướt, dìu dịu mùi thơm ngọt.
Cạnh em còn có một tổ kiến. Cũng giống như cỏ, họ lúc nào cũng tất bật, từ kiến bố, kiến mẹ, kiến con. Họ vội vã chạy từ nơi này tới nơi khác, khuân khuân vác vác, thỉnh thoảng chạm râu vào nhau để trao đổi những thông tin cần thiết, rồi lại vội vã bỏ đi. Vài lần em cố thử nói chuyện với họ "chào bác, sương tối qua mới ngọt làm sao". Bác kiến hếch râu nhìn em, chẳng nói chẳng rằng, tất bật bỏ đi. Nhưng củ mỉ cù mì vậy thôi, họ là những người rất tốt. Một lần trời mưa to, nước cuốn trôi chỗ đất em đứng, chẳng nói chẳng rằng, họ nhà kiến đã khuân đất ủ lại cho em. Vẫn chẳng nói chẳng rằng, họ giúp em chống lại những con sâu gớm ghiếc và độc ác.
Cũng trong cái bồn, xa xa chỗ em, có mấy chị hoa dại khác. Màu sắc của các chị rất đẹp, có màu xanh, màu trắng, màu vàng, màu tím nhạt. Chúng em vẫn chào nhau, bằng cách gật đầu hoặc vẫy tay, nhưng không nói được vì xa quá. Tiếng nói của chúng em rất nhỏ, rất nhỏ. Thành thử, em chỉ nói chuyện được với cỏ, nhưng cũng chẳng được bao nhiêu, vì họ luôn bận rộn. Thỉnh thoảng, có mấy chị bướm bay qua, và bác mèo cũng thỉnh thoảng ra nói chuyện. Nhưng họ cũng chẳng ở được lâu. Buồn thật.
Những hạt bụi kể rằng, thế giới ngoài kia rộng lắm. Nó rộng hơn mấy cái nhà cao tầng này, cao hơn nhiều lần các bác cau, nhiều màu sắc hơn các chị hoa dại, và nhiều âm thanh hơn cả những cây cỏ chộn rộn. Họ, những hạt bụi, bay chóng mặt cả ngày, mà chưa bao giờ gặp lại cùng một cảnh giống nhau. Bao giờ em được đi như họ nhỉ? Em cũng muốn được bay lên, bay đi thật xa, đi đến những miền đất lạ, nói chuyện với những con người thú vị. Nhưng em vẫn phải ở đây, chẳng ai nói chuyện cùng.
Xa xa em, còn có một nấm mộ. Bây giờ trông thì chẳng rõ, vì mưa đã san phẳng hết rồi. Nhưng mẹ em vẫn thường chỉ ra đó, kể rằng đó là mộ một con châu chấu, từ lâu, lâu lắm rồi, khi cô chủ còn là một đứa trẻ. Thủa ấy, cô thường ra chơi với chúng em. Một lần, cô dắt các bạn cô đến, và nghiêm túc nói "tớ thích nhất là hoa dại. Nó bé bỏng thế thôi, nhưng cũng thơm lắm đấy". Những bông hoa tự hào xoè đôi cánh mỏng mảnh, và cô hái một bông, đưa lên mũi ngửi, rồi đưa cho các bạn. Họ truyền tay nhau, tấm tắc khen. Có lẽ họ sẽ bỏ đi chơi ngay, nếu như lúc đó không phát hiện ra một con châu chấu. Họ liền bắt lại. Cô chủ kiếm một hộp thuốc lá, rũ sạch cho bay mùi, khoét 2 cái cửa sổ bé xíu, rồi thả châu chấu vào đó. Bên trong, cô để 2 cánh hoa hồng chồng lên nhau làm giường nằm, một mẩu hoa hồng khác để đựng sương cho châu chấu uống. Và cô chọn những lá cỏ non mềm nhất, những mầm cỏ đang còn mới nhú dậy, thơm mùi sữa, xếp vào trong cho châu chấu ăn. Nhưng rồi con châu chấu chết.
Chuyện này làm cô chủ rất ân hận. Cô tổ chức một đám ma linh đình để tiễn châu chấu. Cô đào một cái hố bên cạnh gốc cau, trịnh trọng đặt bao thuốc lá có con châu chấu xuống, xây cho nó một cái mồ. Cô còn lấy trộm của mẹ một nén hương, thắp trên mồ châu chấu. Các bạn cô đứng yên lặng sau cô, mỗi người cầm một bông hoa dại, lần lượt để lên mồ châu chấu. Sau khi vái lạy xì xụp, họ trịnh trọng hứa với nhau không bắt châu chấu nữa. Họ không hiểu vì sao châu chấu chết. Họ nghĩ là họ không cho châu chấu ăn đúng thức ăn.
Nhưng em thì hiểu. Không phải chuyện thức ăn. Không phải chuyện nước uống. Một người đã được thưởng thức tự do nhiều nhường ấy như châu chấu, được bay trên không gian rộng bao la, được ngắm nhiều màu sắc tươi tắn, nghe nhiều âm thanh vui tai, thì không thể nào sống trong cái vỏ thuốc lá, dù là được nằm trên cái giường bằng hoa hồng, ăn cỏ non và uống sương hứng từ cỏ.
Tự nhiên giữa em và cái mộ châu chấu có một sự gắn bó kỳ lạ. Em có cảm tưởng chỉ mình em hiểu châu chấu, chỉ mình châu chấu hiểu em. Em muốn gọi châu chấu dậy, muốn nói chuyện với châu chấu. Mà thực vậy, em vẫn rủ rỉ nói chuyện với châu chấu. Rủ rỉ thôi, để mình mình và châu chấu nghe thôi, vì nếu cỏ nghe thấy, họ lại cười em là rắc rối và ngớ ngẩn.
Họ không thể hiểu, cuộc đời một bông hoa dại dài đến thế nào. Nó bắt đầu khi mặt trời mọc, và khép lại khi mặt trời lặn. Khi mặt trời mọc, nó khẽ khàng nở từng cánh, ngỡ ngàng và xúc động nhìn cuộc đời kỳ lạ trước mắt. Mặc dù từ khi ủ nụ, nó đã được mẹ kể mọi chuyện cho nghe, nhưng nghe và nhìn, khác nhau nhiều lắm. Nó háo hức tìm gặp những người quen -từ - khi-chưa -biết mặt: cỏ, bác mèo, các chị hoa dại khác, nấm mộ châu chấu, họ nhà kiến, 5 bác cau già, và cả cô chủ. Nó thích nhất là gặp cô chủ. Mẹ nó kể, ngày xưa, cô rất hay ra chơi với chúng. Cô xới đất cho hoa, vuốt ve cỏ, và kể chuyện, những câu chuyện linh tinh, nhưng đầy màu sắc, âm thanh và cảm xúc - những thứ mà loài hoa chúng em rất nhạy cảm.
Và rồi em cũng gặp cô chủ. Cô không còn là cô bé. Cô đã lớn rồi. Cô dắt xe máy ra khỏi cổng, với hàng chồng sách vở trên giỏ. Em xúc động chìa cánh hoa ra :"cô ơi, cô xem này, những cánh hoa của cháu có thơm không". Nhưng cô không nghe thấy. Và cô không nhìn thấy. Đội cái mũ lên đầu, cô nổ máy và phóng vèo đi mất.
Em rụt cánh hoa lại, ngượng ngùng. Lần đầu tiên em không hiểu vì sao châu chấu chết. Ít nhất châu chấu cũng có tình yêu và sự quan tâm. Còn có gì đáng kể hơn thế nhỉ?
Ngày vẫn còn dài lắm. Bây giờ còn chưa đến giữa trưa. Bao giờ mới đến lúc mặt trời lặn đây?
SỰ IM LẶNG CỦA BẦY CỪU
SỰ IM LẶNG CỦA BẦY CỪU
Nguyễn Thế Hoàng Linh
(cảm ơn em Tiên đã cho chị biết tên tác giả ^___^)
con sói đứng trước bầy cừu
hỏi:
bọn mày có sợ tao không?
...im lặng...
trong bầy cừu ấy
có một con cừu biết
nếu tất cả đồng thanh nói:
BỌN TAO KHÔNG SỢ
sẽ tạo nên một sự cộng hưởng âm thanh lớn hơn tiếng gầm sư tử
nhưng nó cũng biết
năm nọ…
con sói cũng đã hỏi câu ấy
chỉ có bố nó trả lời:
BỌN TAO KHÔNG SỢ
âm thanh lạc lõng và nhỏ nhoi ấy lập tức bị nhận dạng
con sói cười khẩy:
“bọn tao” là ai hở con cừu đơn độc xuẩn ngốc kia!
rồi lao vào xé xác...
hôm nay
con cừu con
im lặng trong bầy đàn im lặng
nó căm thù con sói
nhưng cũng biết kết cục đã được báo trước
nó không sợ
nhưng còn mẹ già, vợ và hai con nhỏ…
và nó biết
rồi sẽ đến một ngày
con sói có thể vồ bất cứ con cừu nào mà nó thích
khi bầy đàn đã
im lặng
đồng lõa
với hy vọng đần độn:
con sói sẽ sớm thỏa mãn
hoặc đến một lúc nào đó
nó sẽ già và chết
con cừu nhìn ra xung quanh
thấy: những sự im lặng giun dế
những sự cúi đầu đã thành phản xạ có điều kiện với những ý nghĩ chờn vờn trong óc:
sau buổi triệu tập mang tính hình thức này, ta sẽ đến một mình đánh chén chỗ cỏ non vừa phát hiện
(hoặc)
nước suối độ này có vẻ đục, nên tranh thủ uống trước khi nó đục hơn
…
thấy: những sự im lặng với những cặp mắt láo liên nham hiểm:
mình phát hiện đứa nào có ý định phản kháng, sẽ bẩm lại với cụ sói
…
thấy: những sự im lặng trách móc:
này, đừng ngước mắt lên như thế, vạ lây chúng tao
…
thấy: những sự im lặng bực bội và tính toán:
đồ ngu, có lẽ phải tiêu diệt mày trước khi mày làm lão sói khùng lên
…
con cừu cười chua chát
nghĩ: các người cứ tự chăm bẵm, tự vỗ béo đi
rồi sẽ trở thành những con mồi đầu tiên cho loài sói tham lam
bỗng nó chợt thấy: những sự im lặng tứa máu
những sự im lặng đau hơn bị giết
con cừu nhủ:đừng, đừng khinh ghét đồng loại
ở đây
không phải chỉ mình ta
muốn
gầm lên
vấn đề là
chúng ta
cần có thời gian
để
hiểu nhau
thời gian…
thời gian…
thời gian…
Nguyễn Thế Hoàng Linh
(cảm ơn em Tiên đã cho chị biết tên tác giả ^___^)
con sói đứng trước bầy cừu
hỏi:
bọn mày có sợ tao không?
...im lặng...
trong bầy cừu ấy
có một con cừu biết
nếu tất cả đồng thanh nói:
BỌN TAO KHÔNG SỢ
sẽ tạo nên một sự cộng hưởng âm thanh lớn hơn tiếng gầm sư tử
nhưng nó cũng biết
năm nọ…
con sói cũng đã hỏi câu ấy
chỉ có bố nó trả lời:
BỌN TAO KHÔNG SỢ
âm thanh lạc lõng và nhỏ nhoi ấy lập tức bị nhận dạng
con sói cười khẩy:
“bọn tao” là ai hở con cừu đơn độc xuẩn ngốc kia!
rồi lao vào xé xác...
hôm nay
con cừu con
im lặng trong bầy đàn im lặng
nó căm thù con sói
nhưng cũng biết kết cục đã được báo trước
nó không sợ
nhưng còn mẹ già, vợ và hai con nhỏ…
và nó biết
rồi sẽ đến một ngày
con sói có thể vồ bất cứ con cừu nào mà nó thích
khi bầy đàn đã
im lặng
đồng lõa
với hy vọng đần độn:
con sói sẽ sớm thỏa mãn
hoặc đến một lúc nào đó
nó sẽ già và chết
con cừu nhìn ra xung quanh
thấy: những sự im lặng giun dế
những sự cúi đầu đã thành phản xạ có điều kiện với những ý nghĩ chờn vờn trong óc:
sau buổi triệu tập mang tính hình thức này, ta sẽ đến một mình đánh chén chỗ cỏ non vừa phát hiện
(hoặc)
nước suối độ này có vẻ đục, nên tranh thủ uống trước khi nó đục hơn
…
thấy: những sự im lặng với những cặp mắt láo liên nham hiểm:
mình phát hiện đứa nào có ý định phản kháng, sẽ bẩm lại với cụ sói
…
thấy: những sự im lặng trách móc:
này, đừng ngước mắt lên như thế, vạ lây chúng tao
…
thấy: những sự im lặng bực bội và tính toán:
đồ ngu, có lẽ phải tiêu diệt mày trước khi mày làm lão sói khùng lên
…
con cừu cười chua chát
nghĩ: các người cứ tự chăm bẵm, tự vỗ béo đi
rồi sẽ trở thành những con mồi đầu tiên cho loài sói tham lam
bỗng nó chợt thấy: những sự im lặng tứa máu
những sự im lặng đau hơn bị giết
con cừu nhủ:đừng, đừng khinh ghét đồng loại
ở đây
không phải chỉ mình ta
muốn
gầm lên
vấn đề là
chúng ta
cần có thời gian
để
hiểu nhau
thời gian…
thời gian…
thời gian…
Rơi và Nhặt
Rơi và Nhặt
Nguyễn Duy
Em nhặt được tôi rách giời rơi xuống
đường chỉ tay tím mọng vết bầm
Tôi nhặt được em giọt sương xót môi nứt
đốm trăng cong cọng cỏ đồng hoang
Có một mẩu tình yêu bé tẹo
vảy vàng cám phu đào vàng đánh rơi
ta dát ra sơn thếp cả kiếp người
Có chút gì cơn gió thoảng đánh rơi
tôi nhặt nhạnh li ti bụi chữ
đốt lò tâm linh chơi trò chơi luyện thơ
Có đồng xu nhỏ rơi ngõ chợ
em nhặt về nuôi đỡ những ngày con
hột cơm Thạch Sanh cứ hết lại còn
Và ta tự đánh rơi mình từng chút
từng giọt đắng hình như là mồ hôi
từng giọt chát hình như là nước mắt
Le lói rơi và ấm áp rơi
từng giọt nắng hình như là sữa
từng giọt lửa hình như là máu ứa
Em ạ hình như ta chả là gì cả
rơi đất cát rơi rơm rạ
lại có ngày ai đó nhặt ta thôi
Nguyễn Duy
Em nhặt được tôi rách giời rơi xuống
đường chỉ tay tím mọng vết bầm
Tôi nhặt được em giọt sương xót môi nứt
đốm trăng cong cọng cỏ đồng hoang
Có một mẩu tình yêu bé tẹo
vảy vàng cám phu đào vàng đánh rơi
ta dát ra sơn thếp cả kiếp người
Có chút gì cơn gió thoảng đánh rơi
tôi nhặt nhạnh li ti bụi chữ
đốt lò tâm linh chơi trò chơi luyện thơ
Có đồng xu nhỏ rơi ngõ chợ
em nhặt về nuôi đỡ những ngày con
hột cơm Thạch Sanh cứ hết lại còn
Và ta tự đánh rơi mình từng chút
từng giọt đắng hình như là mồ hôi
từng giọt chát hình như là nước mắt
Le lói rơi và ấm áp rơi
từng giọt nắng hình như là sữa
từng giọt lửa hình như là máu ứa
Em ạ hình như ta chả là gì cả
rơi đất cát rơi rơm rạ
lại có ngày ai đó nhặt ta thôi
Nếu cá mập là người
Nếu cá mập là người
Bertolt Brecht
Cô bé – con gái bà chủ nhà – hỏi ông K.: “Nếu cá mập là người, liệu chúng có cư xử tử tế hơn với loài cá nhỏ không hở ông?”
Ông đáp: “Ừ, hẳn rồi. Nếu cá mập là người, nơi biển cả chúng sẽ cho xây khu nhà ở thật lớn và kiên cố cho cá nhỏ, trong đó có đầy đủ lương thực thực phẩm, lại còn có thảo mộc và bách thú để ngắm nữa. Chúng sẽ lo liệu cho khu cư xá này luôn luôn có nước tươi mát, và đề ra những biện pháp chăm lo sức khỏe cho loài cá nhỏ nữa. Chẳng hạn nếu một con cá nhỏ nào bị thương ở vây, lập tức cá mập sẽ băng bó cho nó, kẻo cá nhỏ sẽ chết mất trước thời gian cá mập muốn. Để cá nhỏ khỏi u sầu, thỉnh thoảng sẽ có những lễ hội dưới nước, bởi vì bọn cá nhỏ mà vui vẻ thì ăn chúng sẽ ngon miệng hơn là ăn bọn cá nhỏ ủ rũ. Dĩ nhiên cũng có trường học ở khu cư xá rộng lớn này nữa. Nơi nhà trường, cá nhỏ sẽ học phương pháp bơi lội trong hàm cá mập. Chúng lại còn học môn địa lý nữa, để cho cá mập mỗi khi lười biếng nằm bất kỳ chỗ nào cũng có thể tìm thấy cá nhỏ ngay lập tức. Vấn đề chủ yếu tất nhiên là việc giáo dục cho cá nhỏ. Chúng sẽ được dạy dỗ rằng điều cao cả và đẹp đẽ nhất chính là lòng tự nguyện hy sinh, và rằng chúng phải tin tưởng vào cá mập, nhất là khi chúng ưu tư đến một tương lai xán lạn.
“Nếu cá mập là người, đương nhiên chúng phải gây chiến tranh với nhau, để cướp bóc những khu cư trú khác và các cá nhỏ ngoại quốc. Chúng sẽ cho bọn cá nhỏ của chúng gây chiến tranh chứ chúng không đích thân ra tay đâu. Chúng sẽ dạy bảo cá nhỏ rằng bầy cá nhỏ của chúng và loài cá nhỏ của những con cá mập khác luôn có một mối tử thù với nhau. Loài cá nhỏ mà ta tưởng là không biết nói, thật sự thì chúng im lặng do nhiều loại ngôn ngữ khác nhau của chúng đó thôi. Cho nên không thể không hiểu nhau được. Trong chiến tranh, con cá nhỏ nào mà đi giết cá nhỏ thù địch có ngôn ngữ khác với nó thì nó được cá mập gắn huân chương bằng rong biển cho, đồng thời phong cho danh hiệu “anh hùng” nữa.
“Nếu cá mập là người, đương nhiên bọn chúng cũng có nền nghệ thuật nữa. Sẽ có những tác phẩm hội họa thể hiện những chiếc răng màu sắc rực rỡ của cá mập, hoặc thể hiện những hàm cá mập trông giống như vườn chơi và cá nhỏ bơi lội tung tăng trong đó. Rạp hát dưới đáy biển sẽ trình diễn nghệ thuật của cá nhỏ hào hùng bơi hăng hái vào hàm cá mập và âm nhạc sẽ tuyệt diệu đến nỗi, qua những tiết tấu của dàn nhạc, cá nhỏ sẽ được ru ngủ mơ màng khoan khoái nhất để bị chui tọt vào hàm cá mập mà không hay.”
“Nếu cá mập là người, tất nhiên chúng cũng có tôn giáo nữa. Cá mập sẽ giảng rằng: Cõi chân phúc đời đời cho cá nhỏ chính là trong bụng cá mập vậy. Cá nhỏ vẫn bình đẳng với nhau như hiện nay. Một số trong bọn cá nhỏ đó sẽ trở thành những viên chức và được đặt ngồi trên lũ cá nhỏ khác còn lại. Thậm chí những con trộng trộng hơn một chút cũng được phép xơi những con nhỏ hơn trong bọn. Và các con cá mập sẽ rất hân hạnh vì đích thân xơi những miếng mồi trộng trộng đó. Những cá nhỏ có địa vị cao hơn sẽ đặt ra một trật tự trong cộng đồng chúng, sẽ có giáo sư, sĩ quan và kỹ sư xây dựng khu nhà ở to lớn của chúng, v.v...
“Tóm lại, nếu cá mập là người, chắc hẳn sẽ có một nền văn hóa dưới biển vậy”...
Bertolt Brecht
Cô bé – con gái bà chủ nhà – hỏi ông K.: “Nếu cá mập là người, liệu chúng có cư xử tử tế hơn với loài cá nhỏ không hở ông?”
Ông đáp: “Ừ, hẳn rồi. Nếu cá mập là người, nơi biển cả chúng sẽ cho xây khu nhà ở thật lớn và kiên cố cho cá nhỏ, trong đó có đầy đủ lương thực thực phẩm, lại còn có thảo mộc và bách thú để ngắm nữa. Chúng sẽ lo liệu cho khu cư xá này luôn luôn có nước tươi mát, và đề ra những biện pháp chăm lo sức khỏe cho loài cá nhỏ nữa. Chẳng hạn nếu một con cá nhỏ nào bị thương ở vây, lập tức cá mập sẽ băng bó cho nó, kẻo cá nhỏ sẽ chết mất trước thời gian cá mập muốn. Để cá nhỏ khỏi u sầu, thỉnh thoảng sẽ có những lễ hội dưới nước, bởi vì bọn cá nhỏ mà vui vẻ thì ăn chúng sẽ ngon miệng hơn là ăn bọn cá nhỏ ủ rũ. Dĩ nhiên cũng có trường học ở khu cư xá rộng lớn này nữa. Nơi nhà trường, cá nhỏ sẽ học phương pháp bơi lội trong hàm cá mập. Chúng lại còn học môn địa lý nữa, để cho cá mập mỗi khi lười biếng nằm bất kỳ chỗ nào cũng có thể tìm thấy cá nhỏ ngay lập tức. Vấn đề chủ yếu tất nhiên là việc giáo dục cho cá nhỏ. Chúng sẽ được dạy dỗ rằng điều cao cả và đẹp đẽ nhất chính là lòng tự nguyện hy sinh, và rằng chúng phải tin tưởng vào cá mập, nhất là khi chúng ưu tư đến một tương lai xán lạn.
“Nếu cá mập là người, đương nhiên chúng phải gây chiến tranh với nhau, để cướp bóc những khu cư trú khác và các cá nhỏ ngoại quốc. Chúng sẽ cho bọn cá nhỏ của chúng gây chiến tranh chứ chúng không đích thân ra tay đâu. Chúng sẽ dạy bảo cá nhỏ rằng bầy cá nhỏ của chúng và loài cá nhỏ của những con cá mập khác luôn có một mối tử thù với nhau. Loài cá nhỏ mà ta tưởng là không biết nói, thật sự thì chúng im lặng do nhiều loại ngôn ngữ khác nhau của chúng đó thôi. Cho nên không thể không hiểu nhau được. Trong chiến tranh, con cá nhỏ nào mà đi giết cá nhỏ thù địch có ngôn ngữ khác với nó thì nó được cá mập gắn huân chương bằng rong biển cho, đồng thời phong cho danh hiệu “anh hùng” nữa.
“Nếu cá mập là người, đương nhiên bọn chúng cũng có nền nghệ thuật nữa. Sẽ có những tác phẩm hội họa thể hiện những chiếc răng màu sắc rực rỡ của cá mập, hoặc thể hiện những hàm cá mập trông giống như vườn chơi và cá nhỏ bơi lội tung tăng trong đó. Rạp hát dưới đáy biển sẽ trình diễn nghệ thuật của cá nhỏ hào hùng bơi hăng hái vào hàm cá mập và âm nhạc sẽ tuyệt diệu đến nỗi, qua những tiết tấu của dàn nhạc, cá nhỏ sẽ được ru ngủ mơ màng khoan khoái nhất để bị chui tọt vào hàm cá mập mà không hay.”
“Nếu cá mập là người, tất nhiên chúng cũng có tôn giáo nữa. Cá mập sẽ giảng rằng: Cõi chân phúc đời đời cho cá nhỏ chính là trong bụng cá mập vậy. Cá nhỏ vẫn bình đẳng với nhau như hiện nay. Một số trong bọn cá nhỏ đó sẽ trở thành những viên chức và được đặt ngồi trên lũ cá nhỏ khác còn lại. Thậm chí những con trộng trộng hơn một chút cũng được phép xơi những con nhỏ hơn trong bọn. Và các con cá mập sẽ rất hân hạnh vì đích thân xơi những miếng mồi trộng trộng đó. Những cá nhỏ có địa vị cao hơn sẽ đặt ra một trật tự trong cộng đồng chúng, sẽ có giáo sư, sĩ quan và kỹ sư xây dựng khu nhà ở to lớn của chúng, v.v...
“Tóm lại, nếu cá mập là người, chắc hẳn sẽ có một nền văn hóa dưới biển vậy”...
Hoa nở bờ bên kia
Bài văn đạt điểm tối đa của thí sinh tỉnh Hồ Nam trong một kì thi Đại học ở Trung Quốc.
Đề bài: Đọc hai câu thơ sau đây, rồi làm bài theo yêu cầu:
"Thiên giai tiểu vũ nhuận như tô
Tảo sắc diệu khán cận khước vô" ?
Nghĩa hai câu thơ này là, trong khung cảnh mưa phùn đầu mùa xuân nhuần nhuyễn, cỏ xuân đã bắt đầu đâm chồi nảy lộc, nhìn từ xa, một màu xanh nhạt, thế nhưng khi đến gần, chỉ thấy những cây cỏ hết sức thưa thớt, thậm chí không thấy màu xanh của cỏ, khung cảnh của câu thơ rất đẹp, bao hàm triết lý hết sức phong phú. Điều này khiến chúng ta lãnh hội ra rằng: Nếu gần với sự vật quá, đôi khi không cảm thấy nó tồn tại thật sự; muốn nắm bắt một sự vật gì đó, đôi khi phải cách xa nó; nhìn nhận đối với sự vật cũng như cảm giác thẩm mỹ của con người vậy, đều có sự liên quan với khoảng cách... Kỳ thực, trong sinh hoạt có nhiều sự vật và hiện tượng đều nằm trong khung cảnh và triết lý của hai câu thơ này, điều then chốt là sự quan sát và thể hội của bạn. Mời anh/chị căn cứ khung cảnh và triết lý thể hội được sau khi đọc hai câu thơ này, liên hệ với đời sống thực tế, viết bài văn nghị luận hoặc văn tường thuật không dưới 800 chữ.
Chú ý:
1- Tự lập chủ đề, tự ra đầu đề
2-Không được sao chép hoặc trải rộng tài liệu đã cho
3-Bài làm phải phù hợp với thể loại văn như đã yêu cầu
Bài làm:
Nhiều người nói rằng, khoảng cách sẽ sản sinh cái đẹp.
Một nhà văn thế hệ 8X nói, mọi sự vật phải nhìn qua màn kính mới thấy đẹp mắt.
Nhà văn đồng thoại thành niên nói, tiền đề để sản sinh sự sùng bái là khoảng cách.
Người xưa hình dung vẻ đẹp của người đẹp là, "Mỹ nhân cách hoa đoan", có nghĩa là, "qua màn hoa ngắm người càng đẹp".
Khoảng cách, là thứ thần kỳ gì mà có thể mang lại hiệu quả kỳ diệu như vậy? Cách dòng chảy của thời gian và không gian, vì sao ta ngắm bờ bên kia lại muôn màu ngàn tía, lại cây vàng lá ngọc, lại tươi trẻ mông lung?
Tôi muốn nói rằng, có lẽ khoảng cách chính là cây đèn thần, hoặc là câu thần chú "Vừng ơi, mở cửa ra", đã mở ra biết bao đồng thoại và những thứ tốt đẹp.
Những thứ tốt đẹp này xưa nay đều có, như câu "Kiêm hà thương thương, bạch lộ vi sương. Sở vị doãn nhân, tại thủy nhất phương." Của bài "Kiêm Hà" trong "Thư Kinh". Có nghĩa là "Rừng lau bạt ngàn, sương giáng trắng tinh. Người đẹp kia đó, bên bờ sông kia". Người con gái xinh đẹp đứng bên bờ cát, dòng nước bạc tình ngăn cách tình yêu đôi lứa, đã để lại khung cảnh nên tình nên thơ, đã xóa đi sự đáng tiếc vì không có khoảng cách. Những bức tranh thủy mặc non nước thời cổ, đều dành ra một số khoảng trống, hoặc kéo xa khoảng cách tầm mắt với phong cảnh non nước, khiến ta cảm thấy núi non mông lung, nước chảy thông thoáng, cảm giác trong tầm mắt "Sơn thị mi phong tụ, thuỷ thị nhãn ba hoành", có nghĩa là "dòng sông xanh biếc, như ánh mắt người đẹp, núi xanh chập chùng, như cặp mày người đẹp." Có lẽ sự thật không phải như vậy, núi rất có thể đã bị người qua kẻ lại chà đạp, thương tích đầy mình đã bị tróc lở; có thể nước chảy đã bị khô cạn, chỉ còn lại những vũng bùn nhầy nhụa, cho dù thế nào đi nữa, thì khoảng cách đã mang lại cho chúng ta tầm nhìn "thanh, tịnh, hòa, tĩnh".
Trong sự giao tiếp giữa con người với nhau, khoảng cách sẽ khiến quan hệ càng tốt hơn. Nhà văn Tịch Mộ Dung nói, Tình bạn như hương hoa, mùi thơm nhạt một chút thì tốt hơn, hương thơm càng nhạt thì càng bền lâu, càng nhạt thì khiến người ta càng lưu luyến. Câu nói này rất hợp với câu danh ngôn thời cổ : Quân tử chi giao đạm như thủy. Khoảng cách hai bên xa đôi chút, mới có thể không nhìn thấy những khiếm khuyết nhỏ nhặt vốn nên bỏ qua của đối phương, như triết lý trong câu truyện ngụ ngôn "Hào trư thủ noãn" tức chỉ có thể giữ cự ly một cách vừa phải, mới có thể vừa sưởi ấm được lại không phương hại đến đối phương.
Tôi rất thích bài từ "Thủy điệu đầu ca- Minh nguyệt kỷ thời hữu" của Tô Thức, thật là siêu nhiên và vượt phạm trù giới hạn của hiện thực. Lý tưởng nhân sinh của tôi như câu trong bức thư của người bạn thân gửi cho tôi viết rằng: Trong quá trình vào đời phải có giấc mơ chào đời trước. Hòa nhập vào nhân tình thế thái nhưng phải siêu nhiên phàm tục, rất có thể sống một cách đạm bạc đó là ăn cơm, viết thư, học hành, chuyện phiếm v v ... song biết ngăn dòng sông tâm hồn thành một khoảng cách vừa phải, ở bờ bên này làm giấc mơ đẹp "Độc tiêu ngạo thế giai thùy ẩn, nhất dạng hoa khai vi để từ?" có nghĩa là: Ngươi cô đơn ngạo mình vì ai, sao muộn không nở cùng hoa khác? Hoa mùa xuân bên bờ này đang nở rộ, ta cùng đi ngắm hoa bên bờ ruộng.
Lời bình: Những bài văn khác nhau thường mang lại cho chúng ta những cảm giác khác nhau. Thoạt đầu đọc bài văn cho ta cảm giác hơi bình thường, thậm chí cảm thấy nỗi buồn man mác. Đúng đấy, câu mở đầu của bài văn không ngay ngắn cho lắm, cũng không triết lý sâu xa gì; phần kết cũng không có sự đối chiếu khéo léo, tư tưởng không được thăng hoa. Nhưng khi đọc lần nữa, bạn sẽ thấy trong lòng sóng dâng dạt dào, cảm nhận toát ra tự đáy lòng. Thì ra, sau những câu vụn vặt bình thường, như đón nhận ánh bình mình rạng rỡ chân trời, bài văn xem như mộc mạc, lại như tách cà phê hương thơm toả ra xung quanh, khiến lòng người ngây ngất.
Làm văn thường có ba trường hợp: Một là không biết sử dụng kỹ xảo, hai là sành về sử dụng kỹ xảo, ba là không sử dụng kỹ xảo khi làm bài. Đúng vậy, người giỏi làm văn thường là sử dụng kỹ xảo một cách không để lại vết tích, bài văn này nằm trong trường hợp thứ ba, tức sử dụng kỹ xảo thứ ba. Ngôn ngữ trong bài văn xem như không cần phải suy nghĩ, viết cái ra ngay, nhưng thực ra lại rất công phu. Câu "khoảng cách chính là cây đèn thần, hoặc là câu thần chú 'Vừng ơi, mở cửa ra' ", có quan điểm rõ ràng, lý thú. Giải nghĩa cho bài thơ "Khiêm Hà", bằng khung cảnh bức tranh sinh động, cô đọng sáng sủa; dẫn câu văn của nhà văn Tịch Mộ Dung, thật như hương hoa thoang thoảng xung quanh; cuối cùng kết thúc bằng khung cảnh nhân sinh siêu nhiên của nhà thơ Tô Thức, đã dựng lên tấm bia tư tưởng bằng câu "ta cùng ngắm hoa bên bờ ruộng". Kết cấu bài văn không cần phải gọt giũa, nhưng lại hình thành một cách rất tự nhiên.
Đề bài: Đọc hai câu thơ sau đây, rồi làm bài theo yêu cầu:
"Thiên giai tiểu vũ nhuận như tô
Tảo sắc diệu khán cận khước vô" ?
Nghĩa hai câu thơ này là, trong khung cảnh mưa phùn đầu mùa xuân nhuần nhuyễn, cỏ xuân đã bắt đầu đâm chồi nảy lộc, nhìn từ xa, một màu xanh nhạt, thế nhưng khi đến gần, chỉ thấy những cây cỏ hết sức thưa thớt, thậm chí không thấy màu xanh của cỏ, khung cảnh của câu thơ rất đẹp, bao hàm triết lý hết sức phong phú. Điều này khiến chúng ta lãnh hội ra rằng: Nếu gần với sự vật quá, đôi khi không cảm thấy nó tồn tại thật sự; muốn nắm bắt một sự vật gì đó, đôi khi phải cách xa nó; nhìn nhận đối với sự vật cũng như cảm giác thẩm mỹ của con người vậy, đều có sự liên quan với khoảng cách... Kỳ thực, trong sinh hoạt có nhiều sự vật và hiện tượng đều nằm trong khung cảnh và triết lý của hai câu thơ này, điều then chốt là sự quan sát và thể hội của bạn. Mời anh/chị căn cứ khung cảnh và triết lý thể hội được sau khi đọc hai câu thơ này, liên hệ với đời sống thực tế, viết bài văn nghị luận hoặc văn tường thuật không dưới 800 chữ.
Chú ý:
1- Tự lập chủ đề, tự ra đầu đề
2-Không được sao chép hoặc trải rộng tài liệu đã cho
3-Bài làm phải phù hợp với thể loại văn như đã yêu cầu
Bài làm:
Hoa nở bờ bên kia?
Nhiều người nói rằng, khoảng cách sẽ sản sinh cái đẹp.
Một nhà văn thế hệ 8X nói, mọi sự vật phải nhìn qua màn kính mới thấy đẹp mắt.
Nhà văn đồng thoại thành niên nói, tiền đề để sản sinh sự sùng bái là khoảng cách.
Người xưa hình dung vẻ đẹp của người đẹp là, "Mỹ nhân cách hoa đoan", có nghĩa là, "qua màn hoa ngắm người càng đẹp".
Khoảng cách, là thứ thần kỳ gì mà có thể mang lại hiệu quả kỳ diệu như vậy? Cách dòng chảy của thời gian và không gian, vì sao ta ngắm bờ bên kia lại muôn màu ngàn tía, lại cây vàng lá ngọc, lại tươi trẻ mông lung?
Tôi muốn nói rằng, có lẽ khoảng cách chính là cây đèn thần, hoặc là câu thần chú "Vừng ơi, mở cửa ra", đã mở ra biết bao đồng thoại và những thứ tốt đẹp.
Những thứ tốt đẹp này xưa nay đều có, như câu "Kiêm hà thương thương, bạch lộ vi sương. Sở vị doãn nhân, tại thủy nhất phương." Của bài "Kiêm Hà" trong "Thư Kinh". Có nghĩa là "Rừng lau bạt ngàn, sương giáng trắng tinh. Người đẹp kia đó, bên bờ sông kia". Người con gái xinh đẹp đứng bên bờ cát, dòng nước bạc tình ngăn cách tình yêu đôi lứa, đã để lại khung cảnh nên tình nên thơ, đã xóa đi sự đáng tiếc vì không có khoảng cách. Những bức tranh thủy mặc non nước thời cổ, đều dành ra một số khoảng trống, hoặc kéo xa khoảng cách tầm mắt với phong cảnh non nước, khiến ta cảm thấy núi non mông lung, nước chảy thông thoáng, cảm giác trong tầm mắt "Sơn thị mi phong tụ, thuỷ thị nhãn ba hoành", có nghĩa là "dòng sông xanh biếc, như ánh mắt người đẹp, núi xanh chập chùng, như cặp mày người đẹp." Có lẽ sự thật không phải như vậy, núi rất có thể đã bị người qua kẻ lại chà đạp, thương tích đầy mình đã bị tróc lở; có thể nước chảy đã bị khô cạn, chỉ còn lại những vũng bùn nhầy nhụa, cho dù thế nào đi nữa, thì khoảng cách đã mang lại cho chúng ta tầm nhìn "thanh, tịnh, hòa, tĩnh".
Trong sự giao tiếp giữa con người với nhau, khoảng cách sẽ khiến quan hệ càng tốt hơn. Nhà văn Tịch Mộ Dung nói, Tình bạn như hương hoa, mùi thơm nhạt một chút thì tốt hơn, hương thơm càng nhạt thì càng bền lâu, càng nhạt thì khiến người ta càng lưu luyến. Câu nói này rất hợp với câu danh ngôn thời cổ : Quân tử chi giao đạm như thủy. Khoảng cách hai bên xa đôi chút, mới có thể không nhìn thấy những khiếm khuyết nhỏ nhặt vốn nên bỏ qua của đối phương, như triết lý trong câu truyện ngụ ngôn "Hào trư thủ noãn" tức chỉ có thể giữ cự ly một cách vừa phải, mới có thể vừa sưởi ấm được lại không phương hại đến đối phương.
Tôi rất thích bài từ "Thủy điệu đầu ca- Minh nguyệt kỷ thời hữu" của Tô Thức, thật là siêu nhiên và vượt phạm trù giới hạn của hiện thực. Lý tưởng nhân sinh của tôi như câu trong bức thư của người bạn thân gửi cho tôi viết rằng: Trong quá trình vào đời phải có giấc mơ chào đời trước. Hòa nhập vào nhân tình thế thái nhưng phải siêu nhiên phàm tục, rất có thể sống một cách đạm bạc đó là ăn cơm, viết thư, học hành, chuyện phiếm v v ... song biết ngăn dòng sông tâm hồn thành một khoảng cách vừa phải, ở bờ bên này làm giấc mơ đẹp "Độc tiêu ngạo thế giai thùy ẩn, nhất dạng hoa khai vi để từ?" có nghĩa là: Ngươi cô đơn ngạo mình vì ai, sao muộn không nở cùng hoa khác? Hoa mùa xuân bên bờ này đang nở rộ, ta cùng đi ngắm hoa bên bờ ruộng.
Lời bình: Những bài văn khác nhau thường mang lại cho chúng ta những cảm giác khác nhau. Thoạt đầu đọc bài văn cho ta cảm giác hơi bình thường, thậm chí cảm thấy nỗi buồn man mác. Đúng đấy, câu mở đầu của bài văn không ngay ngắn cho lắm, cũng không triết lý sâu xa gì; phần kết cũng không có sự đối chiếu khéo léo, tư tưởng không được thăng hoa. Nhưng khi đọc lần nữa, bạn sẽ thấy trong lòng sóng dâng dạt dào, cảm nhận toát ra tự đáy lòng. Thì ra, sau những câu vụn vặt bình thường, như đón nhận ánh bình mình rạng rỡ chân trời, bài văn xem như mộc mạc, lại như tách cà phê hương thơm toả ra xung quanh, khiến lòng người ngây ngất.
Làm văn thường có ba trường hợp: Một là không biết sử dụng kỹ xảo, hai là sành về sử dụng kỹ xảo, ba là không sử dụng kỹ xảo khi làm bài. Đúng vậy, người giỏi làm văn thường là sử dụng kỹ xảo một cách không để lại vết tích, bài văn này nằm trong trường hợp thứ ba, tức sử dụng kỹ xảo thứ ba. Ngôn ngữ trong bài văn xem như không cần phải suy nghĩ, viết cái ra ngay, nhưng thực ra lại rất công phu. Câu "khoảng cách chính là cây đèn thần, hoặc là câu thần chú 'Vừng ơi, mở cửa ra' ", có quan điểm rõ ràng, lý thú. Giải nghĩa cho bài thơ "Khiêm Hà", bằng khung cảnh bức tranh sinh động, cô đọng sáng sủa; dẫn câu văn của nhà văn Tịch Mộ Dung, thật như hương hoa thoang thoảng xung quanh; cuối cùng kết thúc bằng khung cảnh nhân sinh siêu nhiên của nhà thơ Tô Thức, đã dựng lên tấm bia tư tưởng bằng câu "ta cùng ngắm hoa bên bờ ruộng". Kết cấu bài văn không cần phải gọt giũa, nhưng lại hình thành một cách rất tự nhiên.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)