Chủ Nhật, 22 tháng 5, 2011

Bắt trẻ đồng xanh

(trích)

Người viết: Gaup - diễn đàn Thanh niên xa mẹ
Link: http://wiki.tnxm.net/v/B%E1%BA%AFt_tr%E1%BA%BB_%C4%91%E1%BB%93ng_xanh

"..Mấy ngày Chapman đứng chờ để bắn Lennon trong cặp tay lúc nào cũng có quyển Catcher in the rye là sách của JD Salinger. Catcher in the rye, đã dịch ra tiếng Việt xuất bản ở Sài Gòn thời trước giải phóng tên Việt là Bắt trẻ đồng xanh, xuất bản lần đầu năm 1951 nói về một cậu trai tên Holden Caufield là một nhân vật đang cố đi tìm vai kịch của mình trong thuở hỗn mang. Thuở hỗn mang là lúc các giá trị đang chà đạp nhau cái này lộn ngửa lên cái khác, cái khác lại úp mặt vào cái sau. Caufield là mai đang vùng vẫy để giữ dáng, là tuyết cố che chắn để khỏi vấy bùn.

Salinger ba chục năm nay sống cuộc sống ẩn dật không xuất bản gì thêm nữa. Catcher in the rye thì đã được dịch ra đủ các thứ tiếng và bán được hơn 60 triệu bản. Cái sự người ta yêu quý Catcher giờ nhiều người phải giấu diếm vì quyển sách này hay bị các nhân vật ưa phản kháng chống hiện tại êm đềm giả dối quy ra làm tuyên ngôn cho tinh thần của mình. Salinger là cha đẻ của Caufield, Caufield là cha đẻ của một thế hệ hippy ở Mỹ ở châu Âu là những người tiên phong trong phép thử vượt qua các quy tắc có sẵn những mặc định tốt đẹp bên ngoài hay được xã hội các nơi coi là bản lề nguyên tắc. Nhưng mà những mặc định này lấy sự tiện ích làm chủ đạo, sự áp dụng của chúng mang tính hai mặt, ép lên người khác để được yên bình cho mình. Khả dĩ nguời khác quay mặt về phía mặt trời thì thật tiện cho ta đứng sau làm mọi việc trong bóng tối.

Lennon là một đại diện xuất sắc trong cái thế hệ lúng túng con đẻ của Caufield, on the road và leaves of grass. Hippy là một thế hệ tiến hóa về tư tưởng nhưng tha hóa về phương pháp, sự tiến hóa về tư tưởng của thế hệ này chưa chắc người đời hôm nay đã nhận ra được hết, sự tha hóa về phương pháp của họ chỉ vượt được qua những mặc định hai mặt của thời đại chứ chưa ra khỏi vòng tiền lệ của khả năng tha hóa của con người. Nói ngắn gọn lại thì cái được về tinh thần bù đắp thừa ra cái hư về phương pháp, cái net gain trong lợi ích đang tính có được là nhờ công những người như Lennon.Khi thế hệ hippy xuống núi để về nhà để lại đằng sau những bữa tiệc đầy hoan lạc nơi mà sự thăng hoa của tư tưởng thường được khởi động bằng thuốc độc và năng lượng thô lấy từ cơ thể người khác thì cũng là lúc mà phương pháp quay lại thời tiến hóa còn tư tưởng bắt đầu xuống dốc. Lennon cũng bám lấy cô Ono và bắt đầu hát những bài ca ca ngợi chính mình. Sự hợp lưu của những dòng chảy tuy phát xuất cùng nơi nhưng luôn đi thành nhiều khung đối nghịch với cái dòng chảy chính chứa đựng nhiều phù sa tuy màu mỡ nhưng hạt nhân là bùn đen là không thể tránh khỏi. Chapman bắn Lennon là việc xấu tồi xấu tệ nhưng hạt tuyết trắng Lennon cũng nhờ Chapman mà cứ ngưng đọng mãi trong dòng sông tiểu ngạch đầy ước vọng của một thời quá khứ, chẳng bao giờ xấu đi mà còn mỗi ngày lại đẹp thêm lên trong tư tưởng của những thế hệ hippy phi truyền thống về sau này.Bây giờ có mấy ai thèm để ý đến Paul McCartney với tiền bạc và danh xưng quý tộc đâu? Nếu có cũng chỉ khi làm nền cho Lennon, người qua cái chết bỗng hóa thành bất tử.

---

Tớ đọc Catcher in the rye lúc đấy chắc khoảng 17 tuổi, đến bây giờ vẫn còn say say. Có những cuốn sách có ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng mình đến nỗi mà nếu chưa từng đọc chúng mình ngờ là cuộc đời có thể đã đi vòng sang hướng khác. Catcher in the rye là một trong những quyển này. Catcher tuy lấy chủ đề lạc lối và thiên thần gẫy cánh nhưng nội dung lại hướng thiện và cầu toàn ngang với những tấm lòng cao cả, lãng mạn như cánh buồm đỏ thắm, trắc ẩn như những người khốn khổ, phiêu lưu như trên sa mạc và trong rừng thẳm hay hành trình ngày thơ ấu. Catcher chẳng dạy cho tớ được cái gì ngoài việc đánh thức một phần tư tưởng lúc đó còn đang ngủ không biết là có nên chui ra khỏi vỏ hay không. Có tiền lệ rồi nên nhắm mắt rồi lại mở ra ngay.

Tên catcher in the rye lấy từ chi tiết trong truyện khi Holden Caufield, kẻ vô kỷ luật làm gì cũng hỏng không được thầy cô nào chịu nổi doomed to live a life of failure nếu cứ theo các giá trị được xã hội công nhận mà xét, được hỏi là mong làm gì nhất trên đời, nghĩ mãi thì trả lời là mong được đứng ở bãi cỏ xanh bên bờ vực thẳm để giữ không cho bọn trẻ con bị rơi xuống đó.

Salinger có thể không định nói thế nhưng cứ theo hoàn cảnh của chú Caufield mà xét rất có thể chú ta lúc đó đang mắc chứng hoang tưởng chúa trời..(God’s complex) . Khi người ta có nhiều bất an trong lòng, khi người ta không thật sự tin vào mình, khi người ta e ngại khả năng của mình có hạn, khi cuộc sống dồn đẩy người ta vào chân tường thì người ta có thể làm những việc vá trời cứu thế giới hay nói những lời đại ngôn tốt đẹp. Dù có ý thức được hay không thì những điều vĩ đại kia cũng giúp làm đối trọng giữ cho tinh thần sa sút khỏi chìm thêm hay may mắn hơn cho thế giới và nhân loại là rút tuột cái tinh thần sa sút kia lên gần với những điều tốt đẹp…Mother Theresa, Jane Goodall..chỉ là hai ví dụ về sự sợ hãi vực thẳm đẩy người ta lên chỗ cống hiến cả đời cho số đông. Cái dở hơi của cả Chapman và Caufield là đi tin rằng nếu không có bàn tay bên ngoài níu kéo lại thì tất cả con người ta sẽ đều rơi xuống hố. Về thống kê mà nói, nếu cứ để người ta vượt qua bãi cỏ đi về phía vực thẳm rồi sa chân xuống đó thì khoảng một nửa sẽ rơi xuống, nhưng nửa còn lại sẽ vỗ cánh bay lên."


---


có lẽ do nhiều lý do nên khi đọc Bắt trẻ đồng xanh bàn dịch ấn hành bởi nxb Nhã Nam, mình thật sự là không tiêu hóa nổi. mình đã bán quyển truyện đó một thời gian ngắn sau khi mua về và đọc một lần.

nhưng đọc bài cảm nhận phía trên về quyển sách này, mình lại thấy rất thấm.

uhm.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét